Âm Nhạc Lớp 3

Lời ca và Phân đoạn

"Kìa con lân lông vàng mắt sáng,
Chân bước đều theo tiếng cắc tùng.
Lân uốn mình quay tròn nhịp nhàng,
Bao tiếng cười rộn rã tưng bừng..."

Thực hành gõ tiết tấu lời ca

• Gõ đệm theo phách: Gõ đều đặn vào các tiếng có trọng âm (Kìa - lân - vàng - sáng...).
• Gõ theo hình tiết tấu: Đen - Đen - Đen - Lặng / Đơn Đơn Đơn Đơn Đen.
• Vận động phụ họa: Nhún chân nhịp nhàng kết hợp động tác múa đầu lân, vẫy tay chào hội.

Bài đọc nhạc số 1 (Trang 9)

Chuỗi cao độ thực hành: Đô – Rê – Mi – Son – La.

Kĩ năng: Thực hiện kí hiệu bàn tay chuẩn xác ở từng nốt nhạc, đọc đúng trường độ nốt đen và nốt trắng.

Khám phá Dàn trống dân tộc (Trang 10–12)

• Cấu tạo: Thân trống làm bằng gỗ mít hoặc gỗ quý, mặt trống bịt da trâu hoặc da bò dẻo dai.
• Dàn trống hội: Gồm trống cái (âm trầm vang lớn), trống con, trống bản... tạo nên khí thế hào hùng.
• Âm thanh: Tiếng "Tùng" (đánh giữa mặt trống), tiếng "Cắc" (gõ vào tang gỗ của trống).

Nghi thức khi hát Quốc ca

• Tư thế đứng: Đứng thẳng người, hai chân chụm hình chữ V, hai tay khép nhẹ xuôi theo thân hoặc giơ tay chào (với Đội viên).
• Ánh mắt: Hướng nhìn trang nghiêm về lá cờ đỏ sao vàng hoặc ảnh Bác Hồ.
• Giọng hát: Hát to, rõ lời, hùng tráng, không cười đùa hay cử động xao nhãng.

Lời ca đoạn 1 (Trang 14)

"Đoàn quân Việt Nam đi chung lòng cứu quốc,
Bước chân dồn vang trên đường gập ghềnh xa.
Cờ in máu chiến thắng mang hồn nước,
Súng ngoài xa chen khúc quân hành ca..."

Nhạc cụ Ma-ra-cát (Maracas)

Là loại nhạc cụ lắc cầm tay có bầu rỗng chứa các hạt nhỏ bên trong. Khi lắc nhẹ, các hạt va đập vào thành bầu tạo ra âm thanh xào xạc, ròn rã rất vui tai.

Cảm thụ 'Ca ngợi Tổ quốc' (Hoàng Vân)

Tác phẩm có giai điệu tươi sáng, ngập tràn sức sống, ca ngợi trời mây non nước Việt Nam tươi đẹp, đồng lúa chín vàng và con người kiên cường xây dựng quê hương ấm no.

Lời ca nổi bật (Trang 20)

"Sáng sớm mai thức dậy lòng phơi phới niềm vui,
Cùng nhau ta bước nhanh rộn rã trên đường dài.
Tiếng chim ca líu lo chào đón nắng ban mai,
Vui đến trường học bao điều hay mới..."

Động tác cơ thể (Body Percussion)

• Phách 1: Vỗ tay nhẹ vào đùi (bên phải rồi bên trái).
• Phách 2: Vỗ hai bàn tay vào nhau trước ngực.
• Đoạn điệp khúc: Nghiêng đầu sang hai bên và giơ tay chào bạn thân thiện.

Bài đọc nhạc số 2 (Trang 22)

Giai điệu trong sáng kết hợp nốt đen, nốt trắng và nốt móc đơn.

Thực hành: Đọc nốt vừa gõ phách bằng thanh phách hoặc làm kí hiệu tay tương ứng.

Nghe nhạc: "Đi học" (Trang 23–24)

Nhạc của Bùi Đình Thảo, thơ Minh Chính. Ca khúc miêu tả bạn nhỏ vùng cao một mình tung tăng tới trường bên đồi cọ xòe ô râm mát, hương rừng thoang thoảng cùng tiếng suối trong veo.

Lời ca bài hát (Trang 26)

"Tiếng sáo bay xa trên nương ngô xanh rì rào,
Gió cuốn câu ca ngân vang lưng đồi cao cao.
Bướm lượn nhởn nhơ đón ánh nắng vàng lung linh,
Tiếng suối reo vui chan hòa cùng muôn tiếng ca..."

Gõ đệm với Song loan & Trống nhỏ

• Song loan: Dùng ngón chân hoặc dùi gõ vào cần con cóc của song loan ở đầu mỗi câu hát.
• Trống nhỏ: Gõ 'Tùng' vào phách mạnh, giữ nhịp bước đều êm ái.

Thể loại Hát ru (Lullaby)

• Khái niệm: Là những làn điệu dân ca có từ ngàn đời, do bà và mẹ cất lên bên cánh võng đưa con thơ vào giấc ngủ ngon lành.
• Đặc điểm: Giai điệu mượt mà, ngọt ngào, nhịp điệu đung đưa đều đặn như nhịp cánh võng, chan chứa tình mẫu tử thiêng liêng.

Đàn T'rưng Tây Nguyên

• Cấu tạo: Làm bằng nhiều ống nứa hoặc tre có độ dài ngắn khác nhau, ghép lại thành chuỗi hình thang.
• Âm thanh: Khi dùng dùi gõ vào ống nứa, âm thanh phát ra róc rách, lảnh lót như dòng suối reo hay thác đổ đại ngàn.

Lời ca bài hát (Trang 34)

"Kìa hoa mai nở rộ đón xuân sang,
Bao tiếng chim mừng ríu rít ca vang.
Đón xuân về vui tưng bừng khắp chốn,
Em chúc mừng năm mới ngập tràn yêu thương..."

Phối hợp chuông tam giác (Trai-en-gô)

• Gõ thanh kim loại vào góc tam giác để tạo âm thanh "Keng - keng" trong trẻo như giọt sương mai đầu xuân.
• Lắc ma-ra-cát điểm nhẹ ở các đuôi câu hát tạo hiệu ứng rộn ràng, sinh động.

Bài đọc nhạc số 3 (Trang 37)

Luyện xướng âm với trường độ nốt đen và nốt trắng.

Vận dụng: Đọc nhạc vừa di chuyển chân nhịp nhàng theo bước xuân.

Đàn Vi-ô-lông (Violin) (Trang 38–40)

• Tên gọi khác: Vĩ cầm (nhạc cụ phương Tây phổ biến trên toàn thế giới).
• Cấu tạo: Có 4 dây đàn, thùng đàn bằng gỗ uốn cong duyên dáng, có hai lỗ thoát âm hình chữ f.
• Cách chơi: Kẹp đàn giữa cằm và vai trái, tay phải cầm cây cọ (vĩ) kéo cọ xát trên dây đàn tạo ra âm thanh du dương, bay bổng.

Lời ca sâu sắc (Trang 42)

"Tuổi thơ êm đềm như khúc ca thanh bình,
Dưới mái trường cùng thầy cô kính yêu.
Bao ước mơ bay cao cùng năm tháng,
Đẹp mãi tuổi thơ chan chứa muôn tình thân..."

Hình thức biểu diễn nhóm

• Hát nối tiếp: Nhóm 1 hát câu đầu, nhóm 2 hát câu kế tiếp, nhóm 3 tiếp nối nhịp nhàng.
• Hòa ca điệp khúc: Toàn thể các nhóm đồng thanh hát vang điệp khúc tạo sự gắn kết bè bạn.

Tác phẩm "Ước mơ hồng"

Sáng tác của nhạc sĩ Phạm Trọng Cầu. Bài hát vẽ nên những chân trời mơ ước tươi đẹp của trẻ thơ, chắp cánh cho những khát vọng hướng tới tương lai rực rỡ và nhân ái.

Hòa tấu nhạc cụ gõ theo nhóm

• Nhóm 1 (Thanh phách): Gõ đều đặn từng phách một hai, một hai.
• Nhóm 2 (Tem-bơ-rin / Trống lắc): Lắc rung và vỗ vào mặt trống ở đầu mỗi ô nhịp.
• Nhóm 3 (Ma-ra-cát): Lắc dồn dập ở các ô nhịp cao trào.

Lời ca bài hát (Trang 48)

"Bình minh dâng lên cao tiếng hót vang lừng lẫy lừng,
Kìa con chim non xinh hót líu lo trên cành mềm.
Chào mùa xuân tươi vui nắng thắm trên muôn cánh đồng,
Cùng bay đi chim ơi hót khúc ca mừng ngày mới..."

Luyện hơi và Phát âm

• Lấy hơi sâu ở bụng, thở ra đều khi ngân dài các từ cuối câu.
• Khẩu hình mở tròn trịa khi hát từ "vang", "non", "đồng".
• Hát kết hợp động tác tay uốn lượn như cánh chim bay lượn nhẹ nhàng.

Bài đọc nhạc số 4 (Trang 50)

Bổ sung cao độ nốt Pha giúp hoàn thiện thang 6 âm: Đô - Rê - Mi - Pha - Son - La.

Chú ý: Nốt Pha có kí hiệu bàn tay cụp ngón cái chỉ xuống dưới.

'Van-xơ Pha-vô-rít' (Mozart) (Trang 51–52)

• Tác giả: Wolfgang Amadeus Mozart (1756–1791) - thần đồng âm nhạc người Áo.
• Điệu Valse: Nhịp 3/4 nhịp nhàng (Mạnh - Nhẹ - Nhẹ), bồng bềnh như bước khiêu vũ trong cung điện hoàng gia cổ kính.
• Vận động: Đung đưa thân người sang trái, sang phải theo nhịp ba nhịp nhàng.

Lời ca rực rỡ (Trang 54)

"Tiếng ve râm ran trên cành bàng xanh biếc,
Cánh phượng hồng rực rỡ đón chào hè sang.
Tạm biệt mái trường mến thương thầy cô bạn bè,
Hè về vui quá thỏa bao ước mơ sum vầy..."

Gõ đệm hình tiết tấu vui hè

• Mẫu tiết tấu: Đen - Đơn Đơn - Đen - Lặng.
• Thanh phách gõ vào chữ "ve", "ran", "cành"; trống nhỏ gõ dồn vào tiếng "hè về vui quá".

Câu chuyện 'Cá heo với âm nhạc' (Trang 57–58)

Ở một vùng biển phương Bắc lạnh giá, đàn cá heo hàng trăm con bị mắc kẹt trong tảng băng vây kín. Con người đã dùng tàu phá băng mở lối, nhưng đàn cá heo vẫn sợ hãi không dám bơi ra. Khi thủy thủ mở những bản nhạc cổ điển du dương qua loa phát thanh, bầy cá heo nhận ra sự thân thiện, bơi theo mạn tàu và được giải cứu an toàn.

Tổng kết toàn khóa Lớp 3

• 8 ca khúc: Thuộc lòng lời ca, vững nhịp phách, biểu diễn tự tin.
• 4 bài đọc nhạc: Nhận biết nốt nhạc từ Đô đến La, làm chủ kí hiệu bàn tay.
• Nhạc cụ: Kết hợp thuần thục thanh phách, ma-ra-cát, trống nhỏ, trai-en-gô và vận động cơ thể.