Lớp 10 Lớp 11 Lớp 12 Bóng Rổ 11 Bóng Đá 11 Cầu Lông 11
Chương trình Giáo dục Phổ thông 2018 - Môn Giáo dục Thể chất 11 (Bóng chuyền)

Giáo Dục Thể Chất 11: Môn Bóng Chuyền

Toàn bộ 10 bài học chuẩn SGK Kết nối tri thức: Tác động của môi trường tự nhiên, Dinh dưỡng phục hồi năng lượng, Vai trò bóng chuyền đối với thể chất, Luật thi đấu (Hội ý, thay người, Libero, thẻ phạt), Kĩ thuật nhoài người cứu bóng một tay, Chuyền bóng cao tay sau đầu, Phát bóng cao tay trước mặt, Đập bóng xoay người, Chiến thuật tấn công 2-4 và Chiến thuật phòng thủ số 6 tiến.

Chương trình GDPT 2018 - GDTC 11 Bài 1 / 10

Bài 1: Ảnh hưởng của môi trường tự nhiên trong việc rèn luyện sức khoẻ và phát triển thể chất

Mục tiêu bài học

Tìm hiểu tác động của ánh nắng, không khí, nhiệt độ, độ ẩm đối với cơ thể khi tập luyện bóng chuyền và các biện pháp chủ động thích nghi, phòng ngừa say nắng, chấn thương.

1. Tác động của các yếu tố môi trường tự nhiên đến cơ thể

Tập luyện bóng chuyền trong điều kiện tự nhiên ngoài trời giúp nâng cao khả năng thích ứng của hệ thần kinh, tuần hoàn và trao đổi chất:

Ánh nắng mặt trời:

Tia tử ngoại trong nắng sớm (trước 8 giờ) giúp tổng hợp vitamin D, củng cố mật độ xương cổ chân và khớp gối chịu lực bật nhảy. Tuy nhiên, tập luyện dưới nắng gắt buổi trưa có thể gây cháy nắng, say nắng (say nóng) do trung khu điều nhiệt bị quá tải.

Không khí và gió:

Tập luyện nơi thoáng khí giúp phổi tăng dung tích sống và thông khí tối đa. Gió lớn ngoài trời ảnh hưởng trực tiếp đến quỹ đạo bóng bay trong các pha phát bóng và chuyền hai, đòi hỏi người chơi phải phán đoán bù hướng gió.

Nhiệt độ & Độ ẩm cao:

Khi nhiệt độ và độ ẩm không khí tăng cao, mồ hôi khó bốc hơi, thân nhiệt tăng nhanh dẫn đến mệt mỏi sớm, co cứng cơ (chuột rút) và mất phản xạ phán đoán điểm rơi bóng.

Độ ẩm thấp & Trời lạnh:

Nhiệt độ thấp làm cơ bắp co rút, độ đàn hồi của dây chằng giảm sút. Nếu không khởi động kĩ lưỡng rất dễ dẫn đến chấn thương rách cơ đùi hoặc giãn dây chằng khớp gối khi bật nhảy.

2. Biện pháp vệ sinh sân bãi và phòng ngừa tai nạn chấn thương

  • Kiểm tra mặt sân và dụng cụ: Mặt sân phải bằng phẳng, không trơn trượt, dọn sạch sỏi đá và vật cản nguy hiểm. Kiểm tra độ căng của lưới và cột sắt bọc đệm bảo hộ.
  • Lựa chọn trang phục phù hợp: Quần áo co giãn, thấm hút mồ hôi tốt. Đi giày bóng chuyền chuyên dụng có đế cao su bám sàn, có đệm lót gót giảm chấn; sử dụng băng bảo vệ đầu gối và cổ tay.
  • Xử lý say nóng/say nắng: Đưa ngay nạn nhân vào nơi râm mát thoáng khí, nới lỏng trang phục, chườm khăn mát vào trán, cổ, nách và cho uống nước khoáng từng ngụm nhỏ.

Ghi nhớ trọng tâm

Môi trường tự nhiên mang lại lợi ích to lớn cho phát triển thể chất nếu tập vào nắng sớm và nơi thoáng khí. Cần chủ động kiểm tra mặt sân, khởi động kĩ khi trời lạnh và tiếp nước đầy đủ khi trời nóng để tránh chuột rút, say nắng.

? Câu hỏi củng cố kiến thức

Khi tập luyện môn bóng chuyền ngoài trời dưới thời tiết nắng nóng nhiệt độ cao, biện pháp nào sau đây là chuẩn xác nhất để phòng chống sốc nhiệt và say nắng?

Chương trình GDPT 2018 - GDTC 11 Bài 2 / 10

Bài 2: Tác dụng của dinh dưỡng trong rèn luyện sức khoẻ và phát triển thể chất

Mục tiêu bài học

Hiểu rõ vai trò cung cấp năng lượng và phục hồi của 4 nhóm chất dinh dưỡng, tính toán calo tiêu hao khi chơi bóng chuyền và xây dựng thực đơn khoa học.

1. Nhu cầu năng lượng và 4 nhóm chất dinh dưỡng thiết yếu

Một giờ tập luyện bóng chuyền cường độ cao tiêu hao khoảng 400 - 600 kcal. Để duy trì sức bền và phát triển chiều cao, học sinh cần cung cấp đầy đủ 4 nhóm chất dinh dưỡng theo tỷ lệ hợp lý:

1. Carbohydrate (Chất bột đường - 55 - 65% năng lượng):

Nguồn cung cấp năng lượng nhanh nhất chuyển hóa thành glycogen dự trữ trong cơ và gan. Thiếu hụt carbohydrate sẽ dẫn đến hạ đường huyết, hoa mắt, chóng mặt và mất sức bật khi thi đấu các hiệp cuối.

2. Protein (Chất đạm - 15 - 20% năng lượng):

Thịt bò, ức gà, trứng, cá, đậu đỗ cung cấp axit amin thiết yếu để hàn gắn các vi tổn thương sợi cơ sau buổi tập bật nhảy và xây dựng khối cơ bắp rắn chắc.

3. Lipid (Chất béo tốt - 20 - 25% năng lượng):

Dầu thực vật, hạt óc chó, cá ngừ cung cấp năng lượng dự trữ bền bỉ và tạo màng bọc bảo vệ các cơ quan nội tạng khi va chạm, lăn ngã cứu bóng.

4. Vitamin & Khoáng chất (Vi chất dinh dưỡng):

Canxi và Vitamin D hỗ trợ xương chắc khỏe; Magie và Kali điều hòa dẫn truyền thần kinh cơ, chống co giật cơ bắp và chuột rút.

2. Chế độ ăn uống và phân bổ bữa ăn trong ngày tập luyện

  • Bữa ăn trước khi tập (cách 2 - 3 giờ): Ăn thức ăn giàu tinh bột dễ tiêu (cơm, bánh mì, chuối tiêu, yến mạch), hạn chế chất béo khó tiêu và thức ăn chiên rán nhiều dầu mỡ.
  • Bữa phụ ngay sau buổi tập (trong 30 phút - 1 giờ): Thời điểm "cửa sổ vàng" để nạp carbohydrate hấp thu nhanh kết hợp protein (sữa tươi, sinh tố chuối, trứng luộc) giúp phục hồi glycogen và tái tạo cơ bắp nhanh nhất.

Ghi nhớ trọng tâm

Dinh dưỡng là chìa khóa duy trì thể lực bóng chuyền đỉnh cao. Cần duy trì tỷ lệ cân đối: 55-65% bột đường, 15-20% đạm, 20-25% béo tốt kết hợp đầy đủ khoáng chất và ăn bữa phụ trong 30-45 phút sau khi tập.

? Câu hỏi củng cố kiến thức

Sau một buổi tập luyện bóng chuyền cường độ cao, thời điểm 'cửa sổ vàng' tốt nhất để bổ sung carbohydrate và protein phục hồi cơ bắp là khi nào?

Chương trình GDPT 2018 - GDTC 11 Bài 3 / 10

Bài 3: Vai trò, tác dụng của môn Bóng chuyền đối với sự phát triển thể chất

Mục tiêu bài học

Tìm hiểu giá trị phát triển chiều cao, sức bật bộc phát, phản xạ thị giác - vận động và tinh thần đồng đội gắn kết của môn thể thao bóng chuyền.

1. Tác dụng đối với sự phát triển các tố chất thể lực

Phát triển Chiều cao & Sức bật:

Các động tác giậm nhảy đập bóng và chắn bóng liên tục kích thích các đĩa sụn tăng trưởng ở đầu xương chày và xương đùi, tối ưu hóa quá trình kéo dài xương trong giai đoạn vàng tuổi dậy thì.

Sức nhanh & Phản xạ chớp nhoáng:

Phản xạ di chuyển cứu bóng đòi hỏi mắt quan sát hướng bay, não xử lý quỹ đạo và cơ chân kích hoạt chỉ trong 0.2 - 0.4 giây, nâng cao khả năng tập trung chú ý và phản xạ thần kinh vận động.

Sức bền tim mạch & Hô hấp:

Một trận đấu 5 hiệp kéo dài từ 90 đến 120 phút với hàng trăm pha bứt tốc và nhảy cao giúp cơ tim khỏe mạnh, tăng thể tích nhát bóp và dung tích sống của phổi.

Độ khéo léo & Cảm giác bóng:

Kĩ thuật chuyền bóng cao tay, đệm bóng và nhoài người đòi hỏi sự dẻo dai của cổ tay, ngón tay và khả năng giữ thăng bằng cơ thể trong không gian.

2. Giá trị giáo dục nhân cách và văn hóa đồng đội

  • Ý thức trách nhiệm và tính tập thể: Trong bóng chuyền, không ai có thể tự mình giành điểm nếu không có sự phối hợp chuyền 1 chuẩn xác từ đồng đội. Sự thành công của toàn đội phụ thuộc vào sự tin tưởng và gắn kết giữa 6 vị trí trên sân.
  • Văn hóa Fair-Play và tôn trọng đối thủ: Không có va chạm bạo lực trực tiếp giữa hai đội qua lưới; trận đấu tôn vinh kĩ thuật, chiến thuật thông minh và tinh thần thi đấu cao thượng.

Ghi nhớ trọng tâm

Bóng chuyền phát triển toàn diện sức bật, chiều cao, phản xạ nhanh nhạy và sức bền tim mạch, đồng thời rèn luyện phẩm chất kỷ luật, tinh thần đồng đội gắn kết và văn hóa thi đấu fair-play.

? Câu hỏi củng cố kiến thức

Đặc điểm vận động đặc thù nào của môn bóng chuyền giúp kích thích mạnh mẽ nhất sự phát triển chiều cao của học sinh THPT?

Chương trình GDPT 2018 - GDTC 11 Bài 4 / 10

Bài 4: Một số điều luật thi đấu môn Bóng chuyền (Ngừng trận đấu, thay người, Libero và thẻ phạt)

Mục tiêu bài học

Tìm hiểu quy định hội ý (Time-out), quy trình thay người hợp lệ, vai trò đặc biệt của Libero và các cấp độ thẻ phạt hành vi trong luật bóng chuyền FIVB.

1. Quy định về ngừng trận đấu và thay người

Thời gian Hội ý (Time-out):

Mỗi đội được quyền xin tối đa 2 lần hội ý trong một hiệp đấu, mỗi lần kéo dài 30 giây. Chỉ có huấn luyện viên hoặc đội trưởng trên sân mới có quyền xin hội ý khi bóng chết.

Quy định Thay người:

Mỗi đội được phép thay người tối đa 6 lượt trong một hiệp. Cầu thủ trong đội hình xuất phát có thể rời sân và vào lại sân duy nhất một lần trong một hiệp, và chỉ được vào lại đúng vị trí của mình.

Vận động viên Libero:

Mặc áo khác màu tương phản. Chỉ thi đấu ở hàng sau. Không được phát bóng, không được chắn bóng hay tham gia chắn bóng. Không được hoàn thành đòn tấn công nếu bóng hoàn toàn cao hơn mép lưới. Việc thay đổi Libero không tính vào 6 lượt thay người thông thường.

2. Thang bậc xử lý hành vi vô kỷ luật (Thẻ phạt)

Hình thức xử phạt Thẻ phạt Hậu quả đối với đội
Nhắc nhở (Giai đoạn 1) Bằng lời hoặc cử chỉ Không phạt điểm; nhắc nhở giữ trật tự.
Cảnh cáo (Giai đoạn 2) Thẻ Vàng Không phạt điểm ngay; cảnh báo toàn đội về thái độ thi đấu.
Phạt lỗi hành vi Thẻ Đỏ Đối phương được cộng 1 điểm và nhận quyền phát bóng.
Truất quyền thi đấu trong hiệp Vàng + Đỏ (tách rời hai tay) VĐV phải rời sân ngồi vào khu phạt cho đến hết hiệp đấu đó.
Truất quyền thi đấu cả trận Vàng + Đỏ (chung một tay) VĐV phải rời khỏi khu thi đấu về phòng thay đồ trong suốt phần còn lại của trận đấu.

Ghi nhớ trọng tâm

Mỗi hiệp đội có 2 lần hội ý 30 giây và tối đa 6 lượt thay người. Libero chỉ chơi hàng sau và thay người tự do. Trọng tài sử dụng thẻ vàng (cảnh cáo), thẻ đỏ (phạt điểm), và kết hợp hai thẻ để truất quyền thi đấu hiệp hoặc cả trận.

? Câu hỏi củng cố kiến thức

Trong một hiệp đấu bóng chuyền chính thức theo luật FIVB, một đội bóng được quyền xin tối đa bao nhiêu lần hội ý (Time-out) và mỗi lần kéo dài bao lâu?

Chương trình GDPT 2018 - GDTC 11 Bài 5 / 10

Bài 5: Kĩ thuật nhoài người đỡ bóng bằng một tay

Mục tiêu bài học

Nắm vững kĩ thuật bước dài hạ thấp trọng tâm, nhoài người vươn tay cứu các pha bóng khó sát sàn và động tác trượt thân lăn nghiêng an toàn.

1. Kĩ thuật nhoài người cứu bóng tầm thấp (Một tay)

Kĩ thuật nhoài người đỡ bóng bằng một tay được sử dụng khi bóng rơi cách xa tầm với về phía trước hoặc hai bên mà cầu thủ không đủ thời gian di chuyển để thực hiện đệm bóng bằng hai tay:

1. Động tác nhoài người:

Từ tư thế chuẩn bị thấp, bước chân cùng bên một bước dài về phía bóng, gối gập sâu, trọng tâm hạ sát mặt đất. Chân sau đạp mạnh đẩy toàn bộ thân người lao nhoài song song với mặt sàn.

2. Tiếp xúc bóng bằng một tay:

Tay cùng bên vươn thẳng hết biên độ, cổ tay gồng chắc. Đưa mu bàn tay trượt sát sàn (hoặc lòng bàn tay cùi tay) luồn xuống dưới quả bóng ngay trước khi bóng chạm đất, hất nhẹ đưa bóng bay bổng lên trên.

2. Kĩ thuật tiếp đất và hoàn trả tư thế

  • Tiếp đất an toàn (Trượt bụng hoặc lăn nghiêng): Sau khi tay chạm bóng, tay còn lại nhanh chóng chống phụ xuống sàn hoãn xung, thân người tiếp xúc sàn bằng đùi $ o$ hông $ o$ ngực lướt về phía trước; hoặc thu chân lăn nghiêng qua vai để triệt tiêu lực quán tính va đập.
  • Nhanh chóng đứng dậy: Dùng lực chống của hai tay và co chân bật dậy nhanh về tư thế chuẩn bị, sẵn sàng cho pha bóng tiếp theo.

Ghi nhớ trọng tâm

Nhoài người cứu bóng một tay tận dụng bước dài lao sát sàn, vươn thẳng tay luồn mu bàn tay hớt bóng trước khi chạm đất, kết hợp lăn nghiêng vai hoặc trượt bụng tiếp đất hoãn xung an toàn.

? Câu hỏi củng cố kiến thức

Kĩ thuật nhoài người đỡ bóng bằng một tay thường được áp dụng hiệu quả nhất trong tình huống nào trên sân?

Chương trình GDPT 2018 - GDTC 11 Bài 6 / 10

Bài 6: Kĩ thuật chuyền bóng cao tay sau đầu

Mục tiêu bài học

Luyện tập tư thế ngửa đón bóng trên đỉnh đầu, đẩy hông ra trước, ngửa thân trên và búng cổ tay ngược đưa bóng bay bổng bất ngờ ra vị trí số 2.

1. Kĩ thuật chuyền bóng cao tay sau đầu (Back Set)

Chuyền bóng sau đầu là kĩ thuật chuyền hai chiến thuật đỉnh cao, kiến tạo đường bóng ra sau lưng mà không cần quay mặt lại, gây bất ngờ cho hàng chắn đối phương:

Tư thế đón bóng:

Di chuyển nhanh về vị trí đón bóng, hai chân đứng chân trước chân sau giữ thăng bằng. Hai tay giương cao hơn so với chuyền trước mặt, đón bóng ở vị trí ngay trên đỉnh đầu (hơi ngửa về phía sau đỉnh đầu).

Động tác đẩy bóng ngược:

Khi bóng tiếp xúc các ngón tay, đẩy hông nhẹ về phía trước, thân trên ngửa nhẹ ra sau. Cánh tay duỗi thẳng hướng lên trên và ra sau đầu, cổ tay gập ra sau búng các ngón tay đẩy bóng bay vòng cung ngược về sau.

2. Sai lầm thường gặp và cách khắc phục

  • Ngửa đầu và đón bóng quá sớm: Làm lộ ý đồ chiến thuật khiến đối phương dễ dàng di chuyển bám chắn. Khắc phục: Giữ nguyên tư thế như chuyền trước mặt, chỉ ngửa đầu và đẩy hông vào khoảnh khắc tiếp xúc bóng.
  • Tiếp xúc bóng quá thấp trước trán: Khiến bóng bị đẩy thẳng lên trời thay vì bay ra sau đầu. Khắc phục: Đón bóng ở đỉnh đầu và chủ động mở góc vai ngửa về phía sau.

Ghi nhớ trọng tâm

Chuyền bóng cao tay sau đầu đón bóng ở đỉnh đầu, phối hợp đẩy hông ra trước, ngửa thân trên và búng cổ tay ngược ra sau, tạo đường bóng kiến tạo hiểm hóc sang vị trí số 2.

? Câu hỏi củng cố kiến thức

Điểm khác biệt cơ bản nhất về vị trí tiếp xúc bóng giữa kĩ thuật chuyền bóng cao tay sau đầu so với chuyền bóng cao tay trước mặt là gì?

Chương trình GDPT 2018 - GDTC 11 Bài 7 / 10

Bài 7: Kĩ thuật phát bóng cao tay trước mặt

Mục tiêu bài học

Học kĩ thuật phát bóng cao tay chính diện uy lực, tung bóng 80cm - 1m, vung tay qua đầu đánh vào tâm sau bóng tạo đường bóng bay căng cắm qua lưới.

1. Phân tích kĩ thuật phát bóng cao tay chính diện

Phát bóng cao tay trước mặt (chính diện) là kĩ thuật phát bóng tấn công cơ bản nhất, tạo quỹ đạo bóng bay căng, cắm nhanh gây khó khăn cho hàng đón bước 1:

1. Chuẩn bị & Tung bóng:

Đứng đối diện lưới sau vạch phát bóng, chân trái phía trước (với người thuận tay phải), chân phải phía sau. Tay trái cầm bóng trước ngực. Tung bóng thẳng đứng lên cao từ 0.8m - 1m chếch phía trước vai phải khoảng 15-20cm.

2. Vung tay & Tiếp xúc bóng:

Cùng lúc tung bóng, tay phải giương cao ra sau gáy, khuỷu tay mở rộng, thân trên ngửa ra sau. Đạp chân sau, gập thân trên vung tay qua đầu đánh vào tâm sau quả bóng tại điểm cao nhất, gập nhẹ cổ tay đưa bóng cắm qua lưới.

2. Phân loại chiến thuật điểm rơi khi phát bóng

  • Phát bóng sâu về góc sân cuối (Vị trí số 1 và số 5): Tận dụng tốc độ bóng ép đối phương phải lùi sâu bắt bóng không thuận lợi.
  • Phát bóng ngắn rơi sau vạch 3m (Vị trí số 2 và số 4): Đánh bóng bạt sát mép trên lưới rơi gần, phá vỡ cự ly chuẩn bị lấy đà của các tay đập đối phương.

Ghi nhớ trọng tâm

Phát bóng cao tay trước mặt đứng đối diện lưới, tung bóng cao 0.8-1m trước vai đánh, vung tay qua đầu tiếp xúc cả bàn tay vào tâm sau quả bóng ở điểm cao nhất, gập cổ tay đưa bóng căng cắm qua lưới.

? Câu hỏi củng cố kiến thức

Khi thực hiện kĩ thuật phát bóng cao tay trước mặt, độ cao tung bóng tối ưu tính từ bàn tay tung lên là khoảng bao nhiêu?

Chương trình GDPT 2018 - GDTC 11 Bài 8 / 10

Bài 8: Kĩ thuật đập bóng xoay người

Mục tiêu bài học

Rèn luyện kĩ năng đổi hướng đập bóng trên không: lấy đà một hướng nhưng xoay hông bạt bóng sang hướng khác phá vỡ góc chắn của đối phương.

1. Kĩ thuật đập bóng xoay người (Đập bóng chéo góc)

Đập bóng xoay người là kĩ thuật tấn công biến ảo, giúp cầu thủ vượt qua rào chắn kiên cố bằng cách đánh bóng chéo sân hoặc dọc biên ngoài dự đoán:

1. Lấy đà & Giậm nhảy:

Lấy đà 3 bước theo phương hướng bình thường về phía lưới, giậm nhảy bật cao thẳng đứng như đập bóng chính diện để đánh lừa phán đoán của hàng chắn đối phương.

2. Xoay thân trên không & Đập bóng:

Tại thời điểm cơ thể đạt đỉnh cao trên không, chủ động xoay hông và vặn thân trên sang trái (hoặc phải) khoảng 30 - 60 độ. Vung tay đập bóng theo hướng xoay mới, miết cổ tay đưa bóng cắm vào góc sân trống.

2. Chú ý an toàn khi tiếp đất

Do cơ thể có mômen xoay trên không, khi tiếp đất cần chủ động mở đều hai bàn chân, tiếp đất bằng nửa trước bàn chân và chùng khớp gối sâu hoãn xung. Tuyệt đối không để cơ thể mất thăng bằng ngã dẫm qua vạch giữa sân gây chấn thương cho đối thủ.

Ghi nhớ trọng tâm

Đập bóng xoay người lấy đà chính diện nhưng chủ động vặn hông xoay thân trên không để bạt bóng sang góc chéo hoặc dọc biên, đánh lừa rào chắn và tiếp đất chùng gối an toàn.

? Câu hỏi củng cố kiến thức

Mục đích chiến thuật lớn nhất của kĩ thuật đập bóng xoay người trên không là gì?

Chương trình GDPT 2018 - GDTC 11 Bài 9 / 10

Bài 9: Chiến thuật tấn công đội hình 2 - 4 trong thi đấu bóng chuyền

Mục tiêu bài học

Tìm hiểu cấu trúc 2 chuyền hai đối xứng chéo cánh và 4 tay đập, nguyên tắc làm bóng ở hàng trên và vai trò phòng ngự bước 1 ở hàng sau.

1. Cấu trúc và nguyên tắc vận hành sơ đồ chiến thuật 2 - 4

Chiến thuật đội hình 2 - 4 là sơ đồ tấn công kinh điển, cực kỳ phù hợp cho cấp THPT phong trào nhờ sự cân bằng và dễ triển khai:

Cơ cấu đội hình:
  • 2 Chuyền hai (S1, S2): Bố trí đứng chéo cánh nhau qua tâm sân (khi S1 ở vị trí số 2 thì S2 ở vị trí số 5).
  • 4 Vận động viên tấn công: Bố trí đều ở các vị trí biên và giữa sân.
Nguyên tắc vận hành:

Khi một Chuyền hai xoay lên hàng trước (vị trí số 2, 3), người đó sẽ giữ vai trò làm bóng cho 2 tay đập còn lại trên lưới. Chuyền hai ở hàng sau chuyển thành người bắt bước 1 và phòng thủ sân sau.

2. Ưu điểm và nhược điểm của sơ đồ 2 - 4

Ưu điểm:

Dễ tập luyện, luôn có sẵn 1 chuyền hai thường trực ở hàng trước mà không cần chạy thâm nhập phức tạp từ hàng sau; phân công nhiệm vụ rõ ràng.

Nhược điểm:

Hàng trước chỉ có 2 tay đập tấn công (vì 1 người phải làm chuyền hai), khiến phương án tấn công kém đa dạng hơn so với sơ đồ 1-5.

Ghi nhớ trọng tâm

Đội hình 2-4 gồm 2 chuyền hai đứng chéo cánh và 4 tay đập. Chuyền hai ở hàng trước làm bóng trực tiếp cho 2 mũi công, không đòi hỏi di chuyển thâm nhập phức tạp, rất phù hợp với học sinh lớp 11.

? Câu hỏi củng cố kiến thức

Trong sơ đồ chiến thuật tấn công 2-4, hai vận động viên chuyền hai được bố trí đứng ở vị trí nào trên sân so với nhau?

Chương trình GDPT 2018 - GDTC 11 Bài 10 / 10

Bài 10: Chiến thuật phòng thủ đội hình số 6 tiến (Phòng thủ số 6 dâng)

Mục tiêu bài học

Tìm hiểu sơ đồ phòng ngự phân công số 6 dâng cao đón bóng bỏ nhỏ sau hàng chắn, hai cánh số 1 và số 5 lùi sâu bọc lót đáy sân bảo vệ khung thành.

1. Cấu trúc và nguyên lý sơ đồ phòng thủ số 6 tiến

Sơ đồ phòng thủ số 6 tiến (số 6 dâng) là giải pháp chiến thuật hữu hiệu để đối phó với những đội bóng có lối chơi bỏ nhỏ, chuyền bóng nhú nhanh sát lưới:

Vị trí cầu thủ số 6 dâng cao:

Cầu thủ số 6 dâng lên đứng ngay sau rào chắn, cách đường giữa sân khoảng 2.5 - 3.5m. Nhiệm vụ chính là bắt gọn các pha bóng bỏ nhỏ (tip/dump), bóng đập chạm tay chắn rớt gần và yểm hộ chân rào chắn.

Vị trí số 1 và số 5 lùi sâu:

Hai cầu thủ số 1 và số 5 phải lùi sâu hơn về hai góc cuối sân để bao quát toàn bộ các pha bóng đập mạnh bay qua rào chắn về phía vạch đáy sân.

2. So sánh sơ đồ Số 6 tiến và Số 6 lùi

Đặc điểm so sánh Sơ đồ Số 6 Tiến (Dâng) Sơ đồ Số 6 Lùi (Sâu)
Vị trí số 6 Đứng sát sau hàng chắn (2.5 - 3.5m) Đứng sâu sát vạch đáy sân (cách 1m)
Ưu điểm lớn nhất Khắc chế hoàn toàn các pha bỏ nhỏ và bóng ngắn Phòng ngự vững chắc các pha đập bóng cắm uy lực
Khoảng trống rủi ro Vùng giữa sân và đáy sân dễ bị khai thác bóng dài Vùng ngay sau lưng hàng chắn dễ bị bỏ nhỏ

Ghi nhớ trọng tâm

Sơ đồ số 6 tiến bố trí cầu thủ số 6 dâng sát sau lưng hàng chắn đón bóng bỏ nhỏ và bóng ngắn, trong khi số 1 và số 5 lùi sâu bọc lót đáy sân, giúp đội chống lại đối thủ chơi bóng kĩ thuật tinh quái.

? Câu hỏi củng cố kiến thức

Sơ đồ chiến thuật phòng thủ số 6 tiến (số 6 dâng) phát huy hiệu quả cao nhất khi đối đầu với đối phương có lối chơi như thế nào?