Âm Nhạc 4 (GDPT 2018)
Mục lục Âm Nhạc 4
I. Bảng tổng hợp 8 chủ đề II. 8 Chủ đề chi tiết III. 10 Nhóm bắt buộc nhớ IV. Khung ngân hàng CodeHub
8 Chủ đề chi tiết
1 Âm thanh ngày mới (Tr. 5–12) 2 Giai điệu quê hương (Tr. 13–20) 3 Thầy cô với chúng em (Tr. 21–28) 4 Vui đón Tết (Tr. 29–36) 5 Thiên nhiên tươi đẹp (Tr. 39–46) 6 Tình bạn tuổi thơ (Tr. 47–54) 7 Âm nhạc nước ngoài (Tr. 55–62) 8 Chào mùa hè (Tr. 63–68)
CodeHub
Toán 4 Tiếng Việt 4 Tiếng Anh 4 Tiếng Đức 4 Tiếng Hàn 4 Tiếng Nga 4 Tiếng Nhật 4 Tiếng Pháp 4 Tiếng Trung 4 Tin Học 4 Đạo Đức 4 Thể Chất 4 Âm Nhạc 4 Công Nghệ 4 HĐ Trải Nghiệm 4 Khoa Học 4 Sử Địa 4 Mĩ Thuật 4
Chương trình Giáo dục Phổ thông 2018 - SGK Chuẩn Quốc Gia

Âm Nhạc Lớp 4: Giai Điệu Tuổi Thơ & Thế Giới Âm Thanh

Hệ thống 8 chủ đề chuẩn SGK: từ Khuông nhạc, Khóa Son, 5 Hình nốt & Dấu lặng đến Sáo recorder, Kèn phím, Đàn tranh truyền thống, Kèn trôm-pét và hội thi Trạng Nguyên Âm Nhạc 4.

8 Chủ đề lớn 7 Nốt Đô - Si 5 Hình nốt & Dấu lặng Đàn tranh & Trôm-pét Trạng Nguyên Âm Nhạc 4
Khám phá 8 chủ đề
8 Chủ đề
Bám sát trang SGK từ 5 đến 68
5 Hình nốt
Tròn, Trắng, Đen, Móc đơn & Kép
5 Nhạc cụ
Recorder, Melodica, Đàn tranh, Trumpet
Khảo sát
Trạng Nguyên Âm Nhạc 4 (60:00)
Phần I Tổng Quan SGK

Tổng Hợp 8 Chủ Đề Môn Âm Nhạc Lớp 4

Bảng phân phối 8 chủ đề từ trang 5 đến trang 68 theo Chương trình GDPT 2018.

Chủ đề Trang SGK Kiến thức trọng tâm
Chủ đề 1: Âm thanh ngày mới Trang 5–12 Khuông nhạc, Khóa Son & Hình thức biểu diễn
Chủ đề 2: Giai điệu quê hương Trang 13–20 Dân ca Khmer, Nhạc cụ & Đàn Tranh
Chủ đề 3: Thầy cô với chúng em Trang 21–28 5 Hình nốt, Trường độ & Tình thầy trò
Chủ đề 4: Vui đón Tết Trang 29–36 Hát mừng Tết & Câu chuyện Peter và chó sói
Chủ đề 5: Thiên nhiên tươi đẹp Trang 39–46 Dấu lặng âm nhạc & Cảm nhận thiên nhiên
Chủ đề 6: Tình bạn tuổi thơ Trang 47–54 Hát tình bạn & Nhạc sĩ Lưu Hữu Phước
Chủ đề 7: Âm nhạc nước ngoài Trang 55–62 Bài hát Miền quê em & Kèn Trôm-pét
Chủ đề 8: Chào mùa hè Trang 63–68 Hát đón hè sang & Hòa tấu nhạc cụ
Phần II Nội Dung Chi Tiết

Kiến Thức Cốt Lõi Theo Từng Chủ Đề (Chủ Đề 1 Đến 8)

Tích hợp Quick Check Quiz & Giọng đọc SGK
Trang 5–12 SGK Âm Nhạc 4

Chủ đề 1: Âm thanh ngày mới

Trọng tâm chủ đề: Làm quen với cấu tạo khuông nhạc (5 dòng 4 khe), dòng kẻ phụ, vị trí khóa Son trên dòng kẻ thứ hai; nhận biết 7 nốt nhạc cơ bản (Đô, Rê, Mi, Pha, Son, La, Si); học hát bài 'Chuông gió leng keng' của Lê Vĩnh Phúc và phân biệt 5 hình thức biểu diễn thanh nhạc.
Hình ảnh minh họa Chủ đề 1: Trực quan SGK
KHUÔNG NHẠC, KHÓA SON VÀ 7 NỐT NHẠC Dòng 1 Dòng 2 (Son) Dòng 5 𝄞 Đô Rê Mi Pha Son* La Si 5 HÌNH THỨC BIỂU DIỄN 👤 Đơn ca: 1 người hát 👥 Song ca: 2 người hát 👥👤 Tam ca: 3 người hát 👥👥 Tốp ca: Nhóm 4–10 người 🏛️ Đồng ca: Cả tập thể lớn

Hình 1.1: Cấu tạo khuông nhạc (5 dòng 4 khe), khóa Son trên dòng 2, bảy nốt nhạc cơ bản và 5 hình thức biểu diễn thanh nhạc.

1. Lí thuyết âm nhạc

  • Khuông nhạc gồm 5 dòng kẻ song song, cách đều nhau, tạo thành 4 khe (được đếm từ dưới lên trên: dòng 1 đến dòng 5, khe 1 đến khe 4).
  • Dòng kẻ phụ được sử dụng để ghi những nốt nhạc nằm ngoài khuông nhạc (quá cao hoặc quá trầm, ví dụ nốt Đô ở dòng kẻ phụ dưới thứ nhất).
  • Khóa Son đặt ở đầu mỗi khuông nhạc, điểm xuất phát xác định vị trí nốt Son nằm trên dòng kẻ thứ hai.
  • Bảy tên nốt nhạc cơ bản theo thứ tự cao dần: Đô (C), Rê (D), Mi (E), Pha (F), Son (G), La (A), Si (B).
  • Vị trí nốt nhạc trên khuông nhạc thể hiện độ cao – thấp khác nhau: nốt càng ở dòng/khe cao thì âm thanh càng bổng.

2. Đọc nhạc

  • Đọc gam Đô trưởng (C major scale) theo thang âm đi lên và đi xuống: Đô - Rê - Mi - Pha - Son - La - Si - (Đô).
  • Nhận biết vị trí nốt nhạc trên dòng kẻ và trong khe của khuông nhạc.
  • Thực hành Đọc nhạc Bài số 1 kết hợp gõ phách hoặc vỗ tay theo tiết tấu nhịp nhàng.

3. Hát và thưởng thức / Nghe nhạc

  • Bài hát chính: 'Chuông gió leng keng' – Sáng tác: Nhạc sĩ Lê Vĩnh Phúc.
  • Yêu cầu: Hát đúng cao độ, trường độ, lời ca trong sáng; kết hợp vận động cơ thể và gõ đệm nhạc cụ thanh phách.
  • Phân biệt 5 hình thức biểu diễn âm nhạc: Đơn ca (1 người hát), Song ca (2 người hát), Tam ca (3 người hát), Tốp ca (nhóm nhỏ từ 4 đến 10 người), Đồng ca (tập thể đông người cùng hát một bè).

4. Nhạc cụ & Thường thức âm nhạc

  • Sử dụng nhạc cụ gõ cơ bản: Thanh phách, song loan, maracas, tambourine (trống lắc tay) để gõ đệm theo phách và theo tiết tấu lời ca của bài hát Chuông gió leng keng.
  • Thưởng thức âm thanh chuông gió leng keng trong không gian buổi sáng bình minh; cảm nhận tính chất âm nhạc vui tươi, rộn rã, đánh thức ngày mới chan hòa năng lượng.
Yêu cầu cần đạt: Nhận biết chính xác cấu tạo khuông nhạc, khóa Son, đọc được tên nốt nhạc theo gam Đô trưởng và phân biệt thành thạo 5 hình thức biểu diễn thanh nhạc.

Quick Check: Luyện tập trắc nghiệm Chủ đề 1

Câu hỏi trắc nghiệm 1 Chủ đề 1

Khuông nhạc tiêu chuẩn gồm có bao nhiêu dòng kẻ và bao nhiêu khe?

Câu hỏi trắc nghiệm 2 Chủ đề 1

Hình thức biểu diễn nào có ĐÚNG HAI NGƯỜI cùng tham gia hát?

Trang 13–20 SGK Âm Nhạc 4

Chủ đề 2: Giai điệu quê hương

Trọng tâm chủ đề: Học hát bài dân ca Khmer Nam Bộ 'Chim sáo'; thực hành nhạc cụ gõ theo tiết tấu; làm quen cấu tạo và cách thổi nốt Si trên sáo recorder, nốt Đô-Rê-Mi trên kèn phím; tìm hiểu cấu tạo và âm sắc đàn tranh Việt Nam qua bài 'Lý ngựa ô'.
Hình ảnh minh họa Chủ đề 2: Trực quan SGK
ĐÀN TRANH VIỆT NAM VÀ NHẠC CỤ GIAI ĐIỆU ĐÀN TRANH DÂN TỘC VIỆT NAM Âm thanh trong trẻo, mềm mại • Nghe "Lý ngựa ô" SÁO RECORDER & KÈN PHÍM Sáo Recorder Thổi nốt Si Kèn Phím Đ R M Đô - Rê - Mi

Hình 2.1: Nhạc cụ truyền thống Đàn Tranh Việt Nam, thế bấm nốt Si trên sáo Recorder và 3 nốt Đô-Rê-Mi trên Kèn Phím.

1. Lí thuyết âm nhạc

  • Phân biệt hai nhóm nhạc cụ chính: Nhạc cụ gõ (không định âm hoặc có định âm, dùng để giữ nhịp, tiết tấu) và Nhạc cụ giai điệu (phát ra cao độ các nốt nhạc để tạo nên giai điệu bài hát).
  • Kĩ năng bảo quản nhạc cụ học đường: Sau khi sử dụng sáo recorder hoặc kèn phím cần dùng khăn mềm lau khô nước bọt, đặt trong bao đựng sạch sẽ, tránh va đập mạnh.

2. Đọc nhạc

  • Ôn tập đọc gam Đô trưởng; luyện đọc các quãng đơn giản Đô - Rê, Đô - Mi.
  • Luyện đọc cao độ nốt Si kết hợp tư thế bấm ngón tay trên sáo recorder.

3. Hát và thưởng thức / Nghe nhạc

  • Bài hát: 'Chim sáo' – Dân ca Khmer (Nam Bộ), sưu tầm và ghi âm: Đặng Nguyễn.
  • Đặc điểm: Giai điệu vui tươi, trong sáng, tha thiết mô tả vẻ đẹp chim sáo tung cánh trên đồng quê Nam Bộ.
  • Thực hiện: Hát đúng nhịp, kết hợp vận động múa phụ họa theo phong cách dân vũ Khmer duyên dáng.

4. Nhạc cụ & Thường thức âm nhạc

  • Nhạc cụ gõ: Thực hiện các mẫu tiết tấu gõ đệm bằng thanh phách và trống nhỏ.
  • Sáo ri-coóc-đơ (Recorder): Cấu tạo gồm 3 phần (đầu sáo, thân sáo, chân sáo). Thực hành tư thế ngậm búp sáo thổi nhẹ nhàng và bấm lỗ số 0 (ngón cái tay trái) cùng lỗ số 1 (ngón trỏ tay trái) để tạo nốt Si.
  • Kèn phím (Melodica): Nhận biết ống thổi, bàn phím piano thu nhỏ. Thực hành bấm các phím Đô (ngón cái), Rê (ngón trỏ), Mi (ngón giữa) kết hợp thổi đều hơi.
  • Đàn tranh (đàn thập lục) là nhạc cụ dây truyền thống độc đáo của dân tộc Việt Nam.
  • Cấu tạo cơ bản: Hộp đàn bằng gỗ hình hộp dài, mặt đàn cong có gắn các con nhạn (ngựa đàn) để nâng dây và chỉnh cao độ, trục lên dây và các dây đàn bằng kim loại.
  • Âm sắc đàn tranh: Thanh thoát, trong trẻo, ngân vang, mềm mại, thường được gảy bằng móng đồi mồi.
  • Nghe bài dân ca 'Lý ngựa ô' biểu diễn bằng đàn tranh và cảm nhận giai điệu rộn rã, phi nước đại hào hùng.
Yêu cầu cần đạt: Hát đúng dân ca Chim sáo, nhận biết cấu tạo và âm sắc đàn tranh, thổi được nốt Si trên recorder và bấm nốt Đô-Rê-Mi trên kèn phím.

Quick Check: Luyện tập trắc nghiệm Chủ đề 2

Câu hỏi trắc nghiệm 1 Chủ đề 2

Đàn tranh là nhạc cụ truyền thống của nước nào và có âm thanh như thế nào?

Câu hỏi trắc nghiệm 2 Chủ đề 2

Bài hát 'Chim sáo' được sưu tầm và ghi âm từ làn điệu dân ca của dân tộc nào?

Trang 21–28 SGK Âm Nhạc 4

Chủ đề 3: Thầy cô với chúng em

Trọng tâm chủ đề: Học lí thuyết về 5 hình nốt (tròn, trắng, đen, móc đơn, móc kép) và bảng so sánh giá trị trường độ; thực hành Đọc nhạc Bài số 2; học hát bài 'Nếu em là...' của nhạc sĩ Trương Quang Lục và nghe bài 'Điều mong ước tặng thầy'.
Hình ảnh minh họa Chủ đề 3: Trực quan SGK
5 HÌNH NỐT VÀ GIÁ TRỊ TRƯỜNG ĐỘ (PHÁCH) Nốt Tròn 4 PHÁCH Ngân dài nhất Nốt Trắng 2 PHÁCH = 1/2 nốt tròn Nốt Đen 1 PHÁCH Chuẩn 1 phách Móc Đơn 1/2 PHÁCH = 1/2 nốt đen Móc Kép 1/4 PHÁCH = 1/4 nốt đen

Hình 3.1: Bảng 5 hình nốt nhạc tiêu chuẩn (Tròn, Trắng, Đen, Móc đơn, Móc kép) và giá trị trường độ phách tương ứng.

1. Lí thuyết âm nhạc

  • Trường độ là độ dài – ngắn của âm thanh trong âm nhạc.
  • Năm hình nốt nhạc cơ bản và giá trị trường độ tương đối (theo quy ước nốt đen = 1 phách):
  • • Nốt tròn: có giá trị bằng 4 phách (ngân dài nhất trong 5 hình nốt).
  • • Nốt trắng: có giá trị bằng 2 phách (độ dài bằng 1/2 nốt tròn).
  • • Nốt đen: có giá trị bằng 1 phách (độ dài bằng 1/2 nốt trắng).
  • • Nốt móc đơn: có giá trị bằng 1/2 phách (độ dài bằng 1/2 nốt đen).
  • • Nốt móc kép: có giá trị bằng 1/4 phách (độ dài bằng 1/2 nốt móc đơn).
  • Mối quan hệ trường độ: 1 nốt tròn = 2 nốt trắng = 4 nốt đen = 8 nốt móc đơn = 16 nốt móc kép.

2. Đọc nhạc

  • Đọc gam Đô trưởng đi lên và đi xuống.
  • Thực hành Đọc nhạc Bài số 2 kết hợp nhận biết hình nốt trắng, nốt đen và nốt móc đơn.
  • Đọc nhạc kết hợp gõ đệm theo phách và vỗ tay theo tiết tấu.

3. Hát và thưởng thức / Nghe nhạc

  • Bài hát chính: 'Nếu em là...' – Nhạc và lời: Trương Quang Lục.
  • Nội dung: Những ước mơ hồn nhiên, trong trẻo của tuổi thơ dâng tặng thầy cô giáo kính yêu.
  • Nghe nhạc: 'Điều mong ước tặng thầy' – Nhạc: Bùi Anh Tôn, lời: Thơ Nguyễn Thị Thu Hiền.
  • Cảm xúc: Bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc, tình cảm kính trọng và yêu mến đối với thầy cô giáo.

4. Nhạc cụ & Thường thức âm nhạc

  • Gõ đệm tiết tấu bằng thanh phách và kèn phím đệm theo trường độ phách (nốt đen 1 phách gõ 1 cái, nốt trắng 2 phách gõ ngân 2 phách).
  • Cảm nhận sự thiêng liêng, ấm áp của tình cảm thầy trò qua những giai điệu âm nhạc giàu cảm xúc.
Yêu cầu cần đạt: Thuộc bảng 5 hình nốt, so sánh chính xác giá trị trường độ phách, đọc đúng Bài đọc nhạc số 2 và hát diễn cảm bài hát về thầy cô.

Quick Check: Luyện tập trắc nghiệm Chủ đề 3

Câu hỏi trắc nghiệm 1 Chủ đề 3

Theo quy ước nốt đen bằng 1 phách, nốt TRÒN có giá trị trường độ bằng bao nhiêu phách?

Câu hỏi trắc nghiệm 2 Chủ đề 3

Một nốt TRẮNG có độ dài trường độ bằng bao nhiêu nốt ĐEN cộng lại?

Trang 29–36 SGK Âm Nhạc 4

Chủ đề 4: Vui đón Tết

Trọng tâm chủ đề: Học hát và gõ đệm bài 'Tết là Tết' của Nhất Trung; thực hành luyện nốt Si trên recorder và Đô-Rê-Mi trên kèn phím; thưởng thức câu chuyện âm nhạc nổi tiếng 'Peter và chó sói' của nhạc sĩ Prokofiev với các nhân vật đại diện bằng nhạc cụ giao hưởng.
Hình ảnh minh họa Chủ đề 4: Trực quan SGK
CÂU CHUYỆN ÂM NHẠC: PETER VÀ CHÓ SÓI (PROKOFIEV) 👦 Cậu bé Peter 🎻 Đàn Vi-ô-lông Dàn nhạc dây vui tươi 🐦 Chim nhỏ 🎶 Sáo Phơ-luýt Âm thanh lanh lảnh 🦆 Vịt ngốc nghếch 🎷 Kèn Ô-boa Âm thanh lạch bạch 🐱 Mèo ranh mãnh 🎺 Kèn Cla-ri-nét Âm thanh mượt mà 🐺 Chó sói hung ác 📯 3 chiếc Kèn Co (French Horn) 💂 Bác thợ săn 🥁 Trống định âm & Trống cái

Hình 4.1: Các nhân vật trong câu chuyện âm nhạc kinh điển 'Peter và chó sói' của Sergei Prokofiev cùng nhạc cụ đại diện.

1. Lí thuyết âm nhạc

  • Nhận biết khả năng mô tả hình tượng, tính cách nhân vật và không gian kịch tính thông qua âm sắc đặc trưng của từng loại nhạc cụ giao hưởng.
  • Cách giữ vững nhịp điệu khi hát bài hát có tiết tấu nhanh, vui tươi, rộn ràng.

2. Đọc nhạc

  • Luyện đọc các mẫu tiết tấu ngày Tết: Đen - Đen - Đen - Lặng đen kết hợp gõ đệm thanh phách.

3. Hát và thưởng thức / Nghe nhạc

  • Bài hát chính: 'Tết là Tết' – Sáng tác: Nhất Trung.
  • Đặc điểm: Giai điệu rộn ràng, tưng bừng, ngập tràn sắc xuân và niềm vui sum họp gia đình.
  • Thực hiện: Hát kết hợp vỗ tay theo phách, nhún chân vận động phụ họa.

4. Nhạc cụ & Thường thức âm nhạc

  • Gõ nhạc cụ theo mẫu hình tiết tấu đệm cho bài Tết là Tết.
  • Thực hành sáo recorder: thổi nốt Si tròn tiếng, không bị xì hơi.
  • Thực hành kèn phím: chuyển ngón mượt mà giữa các nốt Đô, Rê, Mi.
  • Câu chuyện âm nhạc giao hưởng thiếu nhi: 'Pi-tơ (Peter) và chó sói' của nhạc sĩ người Nga Xéc-gây Pro-cô-phi-ép (Sergei Prokofiev).
  • Các nhân vật và nhạc cụ đại diện:
  • • Cậu bé Pi-tơ dũng cảm: Dàn nhạc dây (đàn vi-ô-lông / violin) vui tươi, trong trẻo.
  • • Chú chim nhỏ líu lo: Sáo phơ-luýt (flute) với những nốt cao vút, lanh lảnh.
  • • Chú vịt ngốc nghếch: Kèn ô-boa (oboe) với âm thanh khàn khàn, lạch bạch.
  • • Chú mèo ranh mãnh: Kèn cla-ri-nét (clarinet) với âm sắc lướt êm, mượt mà.
  • • Ông nội nghiêm nghị: Kèn pha-gốt (bassoon) trầm ấm, chậm rãi.
  • • Chó sói hung ác: Ba chiếc kèn co (french horn) gầm rú, đe dọa.
  • • Bác thợ săn nổ súng: Tiếng trống định âm (timpani) và tiếng trống cái rền vang.
Yêu cầu cần đạt: Hát đúng sắc thái vui tươi bài Tết là Tết, nhận biết chính xác các nhân vật trong câu chuyện Peter và chó sói qua âm thanh nhạc cụ tương ứng.

Quick Check: Luyện tập trắc nghiệm Chủ đề 4

Câu hỏi trắc nghiệm 1 Chủ đề 4

Trong câu chuyện âm nhạc 'Peter và chó sói', nhạc cụ nào đại diện cho cậu bé Peter?

Câu hỏi trắc nghiệm 2 Chủ đề 4

Tiếng súng nổ của các bác thợ săn được thể hiện bằng loại nhạc cụ nào?

Trang 39–46 SGK Âm Nhạc 4

Chủ đề 5: Thiên nhiên tươi đẹp

Trọng tâm chủ đề: Học về các dấu lặng (lặng tròn, lặng trắng, lặng đen, lặng đơn, lặng kép) biểu thị sự ngừng nghỉ của âm thanh; thực hành Đọc nhạc Bài số 3 có dấu lặng đen; học hát bài 'Hạt mưa kể chuyện' của Huỳnh Ngọc La Sơn và nghe bài 'Không gian xanh'.
Hình ảnh minh họa Chủ đề 5: Trực quan SGK
5 DẤU LẶNG (BIỂU THỊ SỰ NGỪNG NGHỈ ÂM THANH) Lặng Tròn NGHỈ 4 PHÁCH = Độ dài nốt tròn Lặng Trắng NGHỈ 2 PHÁCH = Độ dài nốt trắng 𝄽 Lặng Đen NGHỈ 1 PHÁCH Thường gặp nhất 𝄾 Lặng Đơn NGHỈ 1/2 PHÁCH = Độ dài móc đơn 𝄿 Lặng Kép NGHỈ 1/4 PHÁCH = Độ dài móc kép

Hình 5.1: 5 loại dấu lặng âm nhạc tiêu chuẩn biểu thị sự ngừng nghỉ âm thanh tương ứng với giá trị trường độ phách.

1. Lí thuyết âm nhạc

  • Dấu lặng biểu thị sự ngừng nghỉ (im lặng) của âm thanh trong một khoảng thời gian nhất định.
  • Năm loại dấu lặng cơ bản tương ứng trường độ với 5 hình nốt cùng tên:
  • • Dấu lặng tròn: ngừng nghỉ 4 phách (hình khối chữ nhật úp xuống dưới dòng kẻ thứ 4).
  • • Dấu lặng trắng: ngừng nghỉ 2 phách (hình khối chữ nhật ngửa lên trên dòng kẻ thứ 3).
  • • Dấu lặng đen: ngừng nghỉ 1 phách (hình tia sét cách điệu uốn lượn).
  • • Dấu lặng đơn: ngừng nghỉ 1/2 phách (hình số 7 có một móc).
  • • Dấu lặng kép: ngừng nghỉ 1/4 phách (hình số 7 có hai móc).
  • Quy tắc biểu diễn: Khi gặp dấu lặng, học sinh phải ngắt âm thanh đúng độ dài phách quy định.

2. Đọc nhạc

  • Đọc nhạc Bài số 3 theo thang âm Đô - Rê - Mi - Son - La.
  • Nhận biết và ngắt nghỉ đúng phách khi gặp dấu lặng đen trong Bài đọc nhạc số 3.
  • Đọc nhạc kết hợp gõ đệm theo tiết tấu và nhún chân nhịp nhàng.

3. Hát và thưởng thức / Nghe nhạc

  • Bài hát chính: 'Hạt mưa kể chuyện' – Sáng tác: Huỳnh Ngọc La Sơn.
  • Nội dung: Tiếng mưa rơi tí tách đem lại màu xanh cho cây cỏ, tưới mát ruộng đồng mầm xanh.
  • Nghe nhạc: 'Không gian xanh' – Sáng tác: Nguyễn Đức Hiệt.
  • Cảm xúc: Trân trọng, yêu quý thiên nhiên và nâng cao ý thức bảo vệ môi trường trong lành.

4. Nhạc cụ & Thường thức âm nhạc

  • Sử dụng thanh phách, chuông tam giác (triangle) gõ mô phỏng âm thanh hạt mưa rơi tí tách theo tiết tấu bài hát.
  • Cảm nhận vẻ đẹp diệu kì của thiên nhiên qua các âm thanh trong veo của tiếng mưa, tiếng gió xào xạc trong âm nhạc.
Yêu cầu cần đạt: Nhận biết 5 dấu lặng, thực hiện ngắt nghỉ chuẩn xác khi đọc Bài đọc nhạc số 3 và hát diễn cảm bài Hạt mưa kể chuyện.

Quick Check: Luyện tập trắc nghiệm Chủ đề 5

Câu hỏi trắc nghiệm 1 Chủ đề 5

Dấu lặng trong âm nhạc có tác dụng gì?

Câu hỏi trắc nghiệm 2 Chủ đề 5

Dấu LẶNG ĐEN tương ứng với thời gian ngừng nghỉ bằng bao nhiêu phách?

Trang 47–54 SGK Âm Nhạc 4

Chủ đề 6: Tình bạn tuổi thơ

Trọng tâm chủ đề: Học hát bài 'Tình bạn tuổi thơ' của Nguyễn Quốc Việt; thực hành thổi nốt La trên recorder và luyện 5 nốt Đô-Rê-Mi-Pha-Son trên kèn phím; tìm hiểu cuộc đời, sự nghiệp của Nhạc sĩ Lưu Hữu Phước và nghe ca khúc 'Reo vang bình minh'.
Hình ảnh minh họa Chủ đề 6: Trực quan SGK
NHẠC SĨ LƯU HỮU PHƯỚC VÀ THỰC HÀNH NHẠC CỤ NHẠC SĨ LƯU HỮU PHƯỚC (1921 - 1989) 🎼 Nhạc sĩ Cách mạng tiêu biểu Giải thưởng Hồ Chí Minh Tác phẩm thiếu nhi: • Reo vang bình minh • Thiếu nhi thế giới liên hoan • Múa vui 5 PHÍM TRÊN KÈN PHÍM (ĐÔ ➔ SON) Đô (1) Rê (2) Mi (3) Pha (4) Son (5) Ngón 1 (Cái) ➔ Ngón 5 (Út) xếp thẳng hàng

Hình 6.1: Nhạc sĩ Lưu Hữu Phước cùng các nhạc phẩm thiếu nhi tiêu biểu và thế bấm 5 ngón tay trên kèn phím.

1. Lí thuyết âm nhạc

  • Quy tắc xếp ngón tay trên kèn phím: 5 ngón tay của bàn tay phải lần lượt đảm nhận 5 phím trắng liên tiếp: ngón 1 (ngón cái) bấm Đô, ngón 2 (ngón trỏ) bấm Rê, ngón 3 (ngón giữa) bấm Mi, ngón 4 (ngón áp út) bấm Pha, ngón 5 (ngón út) bấm Son.

2. Đọc nhạc

  • Luyện đọc cao độ nốt La kết hợp các nốt Đô, Mi, Son đã học.
  • Đọc các mẫu âm 3 nốt: Đô - Mi - Son; La - Son - Mi.

3. Hát và thưởng thức / Nghe nhạc

  • Bài hát chính: 'Tình bạn tuổi thơ' – Sáng tác: Nguyễn Quốc Việt.
  • Nội dung: Ca ngợi tình bạn trong sáng, gắn bó keo sơn, cùng sẻ chia buồn vui dưới mái trường mến yêu.
  • Thực hiện: Hát đúng giai điệu, lời ca thiết tha, kết hợp gõ đệm thanh phách và nhún nhảy theo cặp.

4. Nhạc cụ & Thường thức âm nhạc

  • Sáo recorder: Học sinh thực hành bấm nốt La (bịt lỗ số 0 phía sau bằng ngón cái, lỗ 1 và lỗ 2 phía trước bằng ngón trỏ và ngón giữa tay trái). Thổi nhẹ nhàng để tạo âm thanh trong trẻo.
  • Kèn phím: Luyện mẫu âm 5 nốt liên hoàn: Đô - Rê - Mi - Pha - Son và Son - Pha - Mi - Rê - Đô.
  • Nhạc sĩ Lưu Hữu Phước (1921–1989):
  • • Là một trong những nhạc sĩ tiền bối kiệt xuất của nền âm nhạc Cách mạng Việt Nam, được trao tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn học - Nghệ thuật.
  • • Các tác phẩm thiếu nhi bất hủ được SGK giới thiệu: 'Thiếu nhi thế giới liên hoan', 'Múa vui', 'Reo vang bình minh'.
  • • Nghe ca khúc 'Reo vang bình minh': Cảm nhận tính chất tươi sáng, rộn ràng, tiếng chim hót véo von báo hiệu một ngày mới tươi đẹp trên quê hương.
Yêu cầu cần đạt: Hát truyền cảm bài Tình bạn tuổi thơ, thổi được nốt La trên recorder, bấm đúng 5 phím trên kèn phím và nêu được các thông tin cốt lõi về nhạc sĩ Lưu Hữu Phước.

Quick Check: Luyện tập trắc nghiệm Chủ đề 6

Câu hỏi trắc nghiệm 1 Chủ đề 6

Bài hát thiếu nhi nổi tiếng nào sau đây là sáng tác của nhạc sĩ Lưu Hữu Phước?

Câu hỏi trắc nghiệm 2 Chủ đề 6

Khi bấm 5 phím Đô - Rê - Mi - Pha - Son trên kèn phím, ngón tay nào phụ trách phím ĐÔ?

Trang 55–62 SGK Âm Nhạc 4

Chủ đề 7: Âm nhạc nước ngoài

Trọng tâm chủ đề: Tổng ôn tập lí thuyết khuông nhạc, khóa Son, tên nốt, hình nốt, dấu lặng; đọc Bài đọc nhạc số 4; học hát bài 'Miền quê em' của Kabalevsky (lời phỏng dịch Hoàng Lân); thưởng thức kèn trôm-pét (trumpet) qua Khúc nhạc mở đầu của Rossini.
Hình ảnh minh họa Chủ đề 7: Trực quan SGK
KÈN TRÔM-PÉT (TRUMPET) & ÂM NHẠC NƯỚC NGOÀI KÈN TRÔM-PÉT (NHẠC CỤ HƠI BẰNG ĐỒNG) Âm thanh vang lừng, khỏe khoắn, tươi vui TÁC GIẢ & TÁC PHẨM QUỐC TẾ Bài hát: Miền quê em Nhạc: Ka-ba-lép-xki (Nga) • Lời: Hoàng Lân Khúc nhạc mở đầu (U-ve-tu-re) Soạn nhạc: Rô-xi-ni (Rossini - Ý) • Tiếng Trôm-pét

Hình 7.1: Cấu tạo kèn Trôm-pét (Trumpet) bằng đồng vàng và các tác phẩm âm nhạc nước ngoài tiêu biểu.

1. Lí thuyết âm nhạc

  • Ôn tập hệ thống hóa toàn bộ kiến thức lí thuyết đã học từ Chủ đề 1 đến Chủ đề 6:
  • • Khuông nhạc: 5 dòng kẻ, 4 khe, đếm từ dưới lên.
  • • Khóa Son: xác định vị trí nốt Son dòng 2.
  • • 7 nốt nhạc: Đô, Rê, Mi, Pha, Son, La, Si.
  • • 5 hình nốt: tròn (4 phách), trắng (2 phách), đen (1 phách), móc đơn (1/2 phách), móc kép (1/4 phách).
  • • 5 dấu lặng: lặng tròn, lặng trắng, lặng đen, lặng đơn, lặng kép tương ứng trường độ nghỉ.

2. Đọc nhạc

  • Đọc gam Đô trưởng nhuần nhuyễn.
  • Thực hành Đọc nhạc Bài số 4 kết hợp gõ đệm theo phách và theo nhịp đều đặn.

3. Hát và thưởng thức / Nghe nhạc

  • Bài hát chính: 'Miền quê em'.
  • Nhạc: Ka-ba-lép-xki (Dmitry Kabalevsky) – Nhạc sĩ Nga nổi tiếng thế giới.
  • Lời phỏng dịch tiếng Việt: Nhạc sĩ Hoàng Lân.
  • Sắc thái: Giai điệu trong sáng, êm ả, gợi lên bức tranh đồng quê thanh bình, tươi đẹp.

4. Nhạc cụ & Thường thức âm nhạc

  • Sử dụng nhạc cụ gõ đệm phách nhịp nhàng cho bài hát Miền quê em.
  • Kèn trôm-pét (Trumpet):
  • • Là nhạc cụ hơi làm bằng đồng (Brass instrument) có lịch sử lâu đời.
  • • Cấu tạo: Ống kèn bằng kim loại uốn cong, loe rộng ở đầu kèn; người thổi dùng búp kèn (mouthpiece) và bấm 3 van pít-tông để đổi cao độ.
  • • Âm sắc: Vang lừng, khỏe khoắn, dũng mãnh, tươi vui, mang tính hiệu lệnh hào hùng.
  • • Nghe tác phẩm: 'Khúc nhạc mở đầu' (U-ve-tu-re) trong vở nhạc kịch Guillaume Tell của nhà soạn nhạc Rô-xi-ni (Gioachino Rossini - Ý) để cảm nhận tiếng kèn trôm-pét xuất sắc.
Yêu cầu cần đạt: Củng cố vững chắc lí thuyết âm nhạc, đọc thuần thục Bài đọc nhạc số 4, hát diễn cảm Miền quê em và nhận biết chuẩn xác âm sắc kèn trôm-pét.

Quick Check: Luyện tập trắc nghiệm Chủ đề 7

Câu hỏi trắc nghiệm 1 Chủ đề 7

Kèn trôm-pét (trumpet) là loại nhạc cụ gì và có âm thanh như thế nào?

Câu hỏi trắc nghiệm 2 Chủ đề 7

Tác giả phần nhạc của bài hát 'Miền quê em' là nhạc sĩ nổi tiếng nào?

Trang 63–68 SGK Âm Nhạc 4

Chủ đề 8: Chào mùa hè

Trọng tâm chủ đề: Học hát bài 'Em yêu mùa hè quê em' của Trần Minh Đông; thực hành hòa tấu nhạc cụ gõ, sáo recorder (kết hợp nốt La và Si), kèn phím (5 nốt Đô-Rê-Mi-Pha-Son); nghe và cảm nhận bài hát 'Khúc ca vào hè' của Trương Tuyết Mai.
Hình ảnh minh họa Chủ đề 8: Trực quan SGK
GIAI ĐIỆU CHÀO MÙA HÈ RỰC RỠ & HÒA TẤU HÁT: EM YÊU MÙA HÈ QUÊ EM ☀️ 🌺 🪁 🎵 Tác giả: Trần Minh Đông Hoa phượng nở đỏ • Cánh diều no gió Nghe: "Khúc ca vào hè" (Trương Tuyết Mai) HÒA TẤU NHẠC CỤ TỔNG HỢP Sáo Recorder: Luyện kết hợp nốt La & Si tròn tiếng Kèn Phím: Mẫu âm 5 nốt Đô - Rê - Mi - Pha - Son Nhạc cụ gõ: Thanh phách, song loan đệm theo nhịp

Hình 8.1: Không khí mùa hè rực rỡ và hoạt động hòa tấu tổng hợp kết hợp sáo recorder, kèn phím và nhạc cụ gõ.

1. Lí thuyết âm nhạc

  • Tổng kết các kĩ năng âm nhạc cả năm học Lớp 4: kĩ năng phát âm nhả chữ, lấy hơi đúng chỗ, hát hòa giọng đồng đều, hòa tấu kết hợp nhạc cụ gõ và nhạc cụ giai điệu.

2. Đọc nhạc

  • Ôn tập đọc nhạc các bài đọc nhạc số 1, 2, 3, 4 theo nhóm hoặc cá nhân kết hợp gõ đệm phách.

3. Hát và thưởng thức / Nghe nhạc

  • Bài hát chính: 'Em yêu mùa hè quê em' – Sáng tác: Trần Minh Đông.
  • Đặc điểm: Giai điệu rộn ràng, vui tươi, khắc họa vẻ đẹp mùa hè quê hương với hoa phượng nở đỏ rực, cánh diều no gió và niềm vui đón kì nghỉ hè.
  • Nghe nhạc: 'Khúc ca vào hè' – Sáng tác: Nhạc sĩ Trương Tuyết Mai.
  • Cảm xúc: Cảm nhận không khí háo hức, tươi vui, tràn ngập tiếng ve ngân chào đón mùa hè.

4. Nhạc cụ & Thường thức âm nhạc

  • Gõ đệm nhạc cụ thanh phách, tambourine theo mẫu tiết tấu cho bài Em yêu mùa hè quê em.
  • Sáo recorder: Luyện mẫu âm kết hợp nhuần nhuyễn hai nốt La và Si tròn vành, rõ tiếng.
  • Kèn phím: Luyện mẫu âm giai điệu linh hoạt với 5 nốt Đô, Rê, Mi, Pha, Son.
  • Nêu cảm nhận cá nhân về giai điệu, tiết tấu và tình cảm yêu mến mùa hè quê hương qua tác phẩm âm nhạc.
Yêu cầu cần đạt: Hát đúng giai điệu, hòa tấu nhạc cụ tự tin và thể hiện cảm xúc trong sáng, phấn khởi đón chào mùa hè.

Quick Check: Luyện tập trắc nghiệm Chủ đề 8

Câu hỏi trắc nghiệm 1 Chủ đề 8

Bài hát 'Em yêu mùa hè quê em' là sáng tác của nhạc sĩ nào?

Câu hỏi trắc nghiệm 2 Chủ đề 8

Trong hoạt động hòa tấu nhạc cụ cuối năm, hai nốt nhạc nào được luyện tập trên sáo recorder?

Phần III Trọng Điểm Cốt Lõi

Kiến Thức Bắt Buộc Ghi Nhớ

Bảng 10 nhóm kiến thức nền tảng bắt buộc học sinh Lớp 4 phải nắm vững trong các kì kiểm tra.

STT Nhóm kiến thức Nội dung cốt lõi Chủ đề
1 Khuông nhạc Gồm 5 dòng kẻ song song, cách đều nhau và 4 khe (đếm từ dưới lên trên); có dòng kẻ phụ khi nốt nhạc nằm ngoài khuông. Chủ đề 1
2 Khóa nhạc Khóa Son đặt ở đầu khuông nhạc, điểm xuất phát xác định vị trí nốt Son trên dòng kẻ thứ hai. Chủ đề 1, 7
3 Tên nốt 7 tên nốt nhạc cơ bản theo thứ tự cao dần: Đô, Rê, Mi, Pha, Son, La, Si. Chủ đề 1
4 Hình nốt 5 hình nốt: Nốt tròn (4 phách), nốt trắng (2 phách), nốt đen (1 phách), nốt móc đơn (1/2 phách), nốt móc kép (1/4 phách). Chủ đề 3
5 Dấu lặng 5 dấu lặng biểu thị sự ngừng nghỉ: Lặng tròn (4 phách), lặng trắng (2 phách), lặng đen (1 phách), lặng đơn (1/2 phách), lặng kép (1/4 phách). Chủ đề 5
6 Đọc nhạc Đọc gam Đô trưởng và 4 Bài đọc nhạc: Bài số 1, Bài số 2, Bài số 3, Bài số 4 kết hợp gõ đệm phách. Chủ đề 1, 3, 5, 7
7 Hình thức biểu diễn 5 hình thức biểu diễn thanh nhạc: Đơn ca (1 người), song ca (2 người), tam ca (3 người), tốp ca (4–10 người), đồng ca (tập thể). Chủ đề 1
8 Nhạc cụ Nhạc cụ gõ (thanh phách, song loan), Sáo recorder (nốt Si, La), Kèn phím (Đô, Rê, Mi, Pha, Son), Đàn tranh, Kèn trôm-pét (trumpet). Chủ đề 2, 4, 6, 7, 8
9 Nhạc sĩ Lê Vĩnh Phúc, Nhất Trung, Nguyễn Quốc Việt, Lưu Hữu Phước, Trương Quang Lục, Ka-ba-lép-xki, Rô-xi-ni, Trương Tuyết Mai, Trần Minh Đông. Chủ đề 1–8
10 Kĩ năng Hát đúng giai điệu và lời ca, đọc nhạc đúng cao độ trường độ, gõ đệm phách/tiết tấu, vận động phụ họa, nghe và cảm thụ âm nhạc. Toàn khóa
Phần IV Khung Đánh Giá

Định Hướng Xây Dựng Ngân Hàng Câu Hỏi

Tiêu chuẩn phân loại 3 mức độ nhận thức và phương pháp đánh giá thực hành trên hệ thống CodeHub.

1

Mức độ Nhận biết

Nhận biết tên nốt nhạc, hình nốt (tròn, trắng, đen, móc đơn, kép), dấu lặng, nhận diện hình ảnh các loại nhạc cụ (đàn tranh, trumpet, sáo recorder) và tác giả các bài hát trong SGK.

2

Mức độ Thông hiểu

So sánh giá trị trường độ giữa các hình nốt, phân biệt 5 hình thức biểu diễn thanh nhạc, giải thích tác dụng của dấu lặng và cảm nhận âm sắc của các loại nhạc cụ trong câu chuyện âm nhạc.

3

Mức độ Vận dụng

Thực hành đọc nhạc đúng cao độ, gõ đệm tiết tấu/phách bằng nhạc cụ gõ, thực hành thổi nốt trên sáo recorder, kèn phím và biểu diễn bài hát tự tin kết hợp vận động phụ họa.

Lưu ý quan trọng khi đánh giá môn Âm nhạc 4: Cần kết hợp đánh giá lí thuyết với đánh giá qua thực hành (hát, đọc nhạc, gõ đệm, biểu diễn). Không nên chỉ sử dụng câu hỏi trắc nghiệm đơn thuần để đánh giá toàn bộ năng lực cảm thụ và năng khiếu âm nhạc của học sinh.
codehub-amnhac4-schema.json Format Chuẩn CodeHub 
{
  "mon_hoc": "Âm Nhạc 4",
  "chu_de": "Chủ đề 3. Thầy cô với chúng em",
  "trang_sgk": "21–28",
  "muc_do": "Thông hiểu",
  "cau_hoi": {
    "noi_dung": "Một nốt Trắng có giá trị trường độ bằng bao nhiêu nốt Đen?",
    "lua_chon": ["1 nốt đen", "2 nốt đen", "3 nốt đen", "4 nốt đen"],
    "dap_an_dung": 1,
    "giai_thich": "Nốt trắng = 2 phách, nốt đen = 1 phách. Vì vậy một nốt trắng bằng 2 nốt đen."
  }
}