Chương trình Giáo dục phổ thông 2018

Đạo Đức Lớp 4

Hình thành và phát triển các phẩm chất nhân ái, chăm chỉ, trung thực, trách nhiệm; bồi dưỡng kĩ năng ứng xử văn minh, thấu hiểu quyền và bổn phận của bản thân trong gia đình, nhà trường và xã hội.

Khám phá 9 bài học ↓

Khung chương trình SGK

I. Bảng tổng hợp kiến thức cốt lõi

9 Bài học toàn diện

Bài	Nội dung	Kiến thức trọng tâm	Xem chi tiết
1	Biết ơn người lao động	Tôn trọng, biết ơn và trân trọng thành quả lao động	Xem →
2	Cảm thông, giúp đỡ người gặp khó khăn	Quan tâm, chia sẻ và giúp đỡ phù hợp	Xem →
3	Yêu lao động	Chăm chỉ, tự giác làm việc vừa sức	Xem →
4	Tôn trọng tài sản của người khác	Không tự ý sử dụng, giữ gìn và trả lại tài sản	Xem →
5	Bảo vệ của công	Sử dụng đúng cách, giữ gìn tài sản chung	Xem →
6	Thiết lập quan hệ bạn bè	Chủ động làm quen, giao tiếp thân thiện	Xem →
7	Duy trì quan hệ bạn bè	Tôn trọng, chia sẻ, giúp đỡ và giữ gìn tình bạn	Xem →
8	Quý trọng đồng tiền	Sử dụng tiền hợp lí, bảo quản và tiết kiệm	Xem →
9	Quyền và bổn phận của trẻ em	Nhận biết, thực hiện quyền và bổn phận phù hợp	Xem →

Hệ thống bài học chi tiết

II. Kiến thức cốt lõi theo từng bài (Bài 1 – Bài 9)

BÀI 1

Biết ơn người lao động

SGK trang 5–11 • 70 phút

Minh họa trực quan Bài 1

Trực quan SGK Lớp 4

Cần ghi nhớ:

Người lao động tạo ra sản phẩm và dịch vụ phục vụ cuộc sống.
Mọi nghề lao động chân chính đều đáng được tôn trọng.
Biết ơn người lao động là trân trọng công sức và thành quả lao động của họ.
Thể hiện lòng biết ơn bằng lời nói, thái độ và hành động phù hợp.

Hành vi cần thực hiện:

Chào hỏi lễ phép, nói lời cảm ơn, giữ gìn sản phẩm lao động, không lãng phí thức ăn và đồ dùng.

Thông điệp ý nghĩa:

"Ăn quả nhớ người trồng cây."

Xử lí tình huống Bài 1 Chọn 1 đáp án đúng

Hành vi nào sau đây thể hiện đúng lòng biết ơn đối với người lao động?

BÀI 2

Cảm thông, giúp đỡ người gặp khó khăn

SGK trang 12–18 • 70 phút

Minh họa trực quan Bài 2

Trực quan SGK Lớp 4

Cần ghi nhớ:

Nhận biết những người có hoàn cảnh khó khăn.
Cảm thông là hiểu và chia sẻ với những khó khăn của người khác.
Giúp đỡ người gặp khó khăn thể hiện tình yêu thương, sự đoàn kết.
Giúp đỡ bằng thái độ chân thành, tôn trọng, tế nhị và phù hợp với khả năng.

Hành vi cần thực hiện:

Động viên bạn, quyên góp đồ dùng, giúp bạn học bài, tham gia hoạt động thiện nguyện phù hợp.

Thông điệp ý nghĩa:

"Thương người như thể thương thân."

Xử lí tình huống Bài 2 Chọn 1 đáp án đúng

Khi giúp đỡ bạn có hoàn cảnh khó khăn trong lớp, em nên có thái độ như thế nào?

BÀI 3

Yêu lao động

SGK trang 19–24 • 70 phút

Minh họa trực quan Bài 3

Trực quan SGK Lớp 4

Cần ghi nhớ:

Lao động giúp tạo ra của cải và mang lại những giá trị tốt đẹp.
Yêu lao động thể hiện qua sự chăm chỉ, tự giác và tích cực làm việc.
Học sinh cần làm những công việc phù hợp với lứa tuổi và khả năng.
Không lười biếng, né tránh hoặc đùn đẩy công việc cho người khác.

Hành vi cần thực hiện:

Quét nhà, gấp quần áo, chăm sóc cây, vệ sinh lớp học, giúp đỡ gia đình.

Thông điệp ý nghĩa:

"Tuổi nhỏ làm việc nhỏ, tùy theo sức của mình."

Xử lí tình huống Bài 3 Chọn 1 đáp án đúng

Học sinh lớp 4 thể hiện tinh thần yêu lao động qua việc làm nào?

BÀI 4

Tôn trọng tài sản của người khác

SGK trang 25–30 • 70 phút

Minh họa trực quan Bài 4

Trực quan SGK Lớp 4

Cần ghi nhớ:

Tài sản của người khác cần được tôn trọng.
Không tự ý lấy hoặc sử dụng đồ dùng khi chưa được đồng ý.
Khi mượn đồ phải giữ gìn cẩn thận và trả đúng hẹn.
Khi làm hỏng hoặc làm mất tài sản phải nhận lỗi và có trách nhiệm khắc phục.

Hành vi cần thực hiện:

Xin phép trước khi mượn, không làm hỏng đồ của bạn, trả lại đồ nhặt được.

Thông điệp ý nghĩa:

"Tài sản không phải của ta, chớ nên xâm phạm mới là người ngay."

Xử lí tình huống Bài 4 Chọn 1 đáp án đúng

Nếu vô tình làm rách trang truyện mượn của bạn, em nên xử lí thế nào?

BÀI 5

Bảo vệ của công

SGK trang 31–36 • 70 phút

Minh họa trực quan Bài 5

Trực quan SGK Lớp 4

Cần ghi nhớ:

Của công là tài sản chung phục vụ mọi người.
Bảo vệ của công là trách nhiệm của mỗi người.
Cần sử dụng đúng mục đích, giữ gìn và bảo quản tài sản chung.
Không phá hoại, làm hỏng hoặc sử dụng lãng phí của công.

Hành vi cần thực hiện:

Giữ gìn bàn ghế, sách thư viện, thiết bị trường học, công trình công cộng; nhắc nhở bạn cùng bảo vệ.

Thông điệp ý nghĩa:

"Của công là tài sản chung, cùng nhau gìn giữ để dùng dài lâu."

Xử lí tình huống Bài 5 Chọn 1 đáp án đúng

Việc làm nào sau đây vi phạm quy định bảo vệ của công?

BÀI 6

Thiết lập quan hệ bạn bè

SGK trang 37–42 • 70 phút

Minh họa trực quan Bài 6

Trực quan SGK Lớp 4

Cần ghi nhớ:

Tình bạn giúp cuộc sống vui vẻ, có thêm sự chia sẻ và hỗ trợ.
Chủ động làm quen, giới thiệu bản thân và trò chuyện thân thiện.
Biết lắng nghe, tôn trọng sự khác biệt.
Không phân biệt đối xử, chê bai hoặc coi thường người khác.

Hành vi cần thực hiện:

Chào hỏi, mỉm cười, giới thiệu bản thân, mời bạn cùng học và cùng chơi.

Thông điệp ý nghĩa:

"Mình kết bạn nhé! Cùng học, cùng chơi, trước lạ bạn ơi, sau thành thân thiết."

Xử lí tình huống Bài 6 Chọn 1 đáp án đúng

Khi có một bạn học sinh mới chuyển đến lớp, em nên làm gì?

BÀI 7

Duy trì quan hệ bạn bè

SGK trang 43–47 • 70 phút

Minh họa trực quan Bài 7

Trực quan SGK Lớp 4

Cần ghi nhớ:

Tình bạn cần được xây dựng và gìn giữ.
Tôn trọng, chân thành và biết lắng nghe bạn.
Chia sẻ niềm vui, động viên khi bạn buồn.
Giúp đỡ bạn khi gặp khó khăn.
Không nói xấu, chế giễu hoặc bỏ rơi bạn.

Hành vi cần thực hiện:

Hỏi thăm, chia sẻ, giữ lời hứa, giúp đỡ bạn và giải quyết bất đồng phù hợp.

Thông điệp ý nghĩa:

"Bạn bè là nghĩa tương thân, khó khăn thuận lợi ân cần có nhau."

Xử lí tình huống Bài 7 Chọn 1 đáp án đúng

Khi giữa em và bạn thân xảy ra hiểu lầm, xích mích, cách giải quyết tốt nhất là:

BÀI 8

Quý trọng đồng tiền

SGK trang 48–55 • 70 phút

Minh họa trực quan Bài 8

Trực quan SGK Lớp 4

Cần ghi nhớ:

Tiền là phương tiện để mua bán, trao đổi hàng hóa và dịch vụ.
Tiền có được từ công sức lao động nên cần được quý trọng.
Biết bảo quản tiền cẩn thận.
Tiết kiệm bằng cách chi tiêu hợp lí, tránh lãng phí.
Phân biệt những thứ cần thiết và những thứ chỉ muốn có.

Hành vi cần thực hiện:

Giữ tiền cẩn thận, sử dụng đồ dùng tiết kiệm, bỏ ống tiết kiệm, lập kế hoạch tiết kiệm.

Thông điệp ý nghĩa:

"Có tiền nhờ công sức, và trí tuệ mà nên, phải giữ gìn, tiết kiệm, biết tiêu tiền thông minh."

Xử lí tình huống Bài 8 Chọn 1 đáp án đúng

Biểu hiện nào thể hiện việc biết quý trọng đồng tiền và chi tiêu thông minh?

BÀI 9

Quyền và bổn phận của trẻ em

SGK trang 56–63 • 70 phút

Minh họa trực quan Bài 9

Trực quan SGK Lớp 4

Cần ghi nhớ:

Trẻ em có quyền được sống, chăm sóc sức khỏe, học tập, vui chơi, bảo vệ và phát triển.
Trẻ em có quyền bày tỏ ý kiến phù hợp với lứa tuổi.
Trẻ em có bổn phận kính trọng ông bà, cha mẹ; chăm chỉ học tập và rèn luyện.
Biết giúp đỡ gia đình, yêu thương bạn bè và bảo vệ của công.
Thực hiện quyền của mình phải đi đôi với tôn trọng quyền của người khác.

Hành vi cần thực hiện:

Đi học đầy đủ, giữ vệ sinh, giúp việc nhà phù hợp, đoàn kết với bạn, lên tiếng khi quyền trẻ em bị xâm phạm.

Thông điệp ý nghĩa:

"Trẻ em như búp trên cành, có quyền được sống, học hành, vui chơi; bảo vệ, phát triển suốt đời, nhớ tròn bổn phận làm người, nghe em."

Xử lí tình huống Bài 9 Chọn 1 đáp án đúng

Điều nào sau đây nói đúng nhất về mối quan hệ giữa Quyền và Bổn phận của trẻ em?

Chuẩn khảo thí & đánh giá năng lực

III. Phân loại kiến thức theo mức độ đánh giá

3 Cấp độ nhận thức

Mức độ	Yêu cầu học sinh cần đạt	Dạng câu hỏi / Tình huống minh họa
Nhận biết	Nêu được biểu hiện, hành vi đúng và sai trong cuộc sống hằng ngày.	"Hành vi nào sau đây thể hiện việc bảo vệ của công?" → Tắt quạt và vòi nước khi không sử dụng.
Thông hiểu	Giải thích được vì sao cần thực hiện hành vi đạo đức và ý nghĩa của các giá trị chuẩn mực.	"Vì sao chúng ta cần phải tôn trọng tài sản của người khác và xin phép trước khi mượn?"
Vận dụng	Lựa chọn cách xử lí tình huống phù hợp trong cuộc sống và thực hành trong đời sống thường nhật.	"Nếu thấy bạn cùng bàn vô tình làm rách sách thư viện trường, em sẽ khuyên bạn xử lí thế nào?"

Hành trang phẩm chất học sinh

IV. Chín nội dung quan trọng nhất cần ghi nhớ

9 Giá trị cốt lõi

Biết ơn người lao động

Tôn trọng mọi nghề chân chính, trân quý hạt cơm, sản phẩm xã hội.

Cảm thông, giúp đỡ người khó khăn

Thương người như thể thương thân, chia sẻ chân thành và tế nhị.

Yêu lao động, tự giác làm việc

Tuổi nhỏ làm việc nhỏ, không né tránh đùn đẩy công việc.

Tôn trọng tài sản người khác

Xin phép trước khi mượn, giữ gìn và trả lại đúng hẹn, trung thực.

Bảo vệ tài sản chung

Gìn giữ bàn ghế trường lớp, sách thư viện và công trình công cộng.

Chủ động kết bạn

Mỉm cười, chào hỏi, hòa đồng và tôn trọng sự khác biệt của bạn.

Giữ gìn tình bạn

Chân thành, giữ lời hứa, động viên khi buồn và tương thân tương ái.

Quý trọng và tiết kiệm tiền

Chi tiêu thông minh, phân biệt thứ cần thiết và thứ chỉ muốn có.

Thực hiện quyền và bổn phận trẻ em

Kính yêu cha mẹ thầy cô, chăm học và bảo vệ quyền lợi chính đáng.

Kết luận sư phạm cốt lõi:

Nội dung cốt lõi của SGK Đạo đức 4 không chỉ dừng lại ở việc ghi nhớ các khái niệm lí thuyết, mà điều quan trọng nhất là giúp học sinh: Nhận biết hành vi đúng → Giải thích được lí do vì sao → Lựa chọn cách ứng xử nhân văn → Tự giác thực hiện thường xuyên trong đời sống hằng ngày.

Đạo Đức Lớp 4

I. Bảng tổng hợp kiến thức cốt lõi

II. Kiến thức cốt lõi theo từng bài (Bài 1 – Bài 9)

Biết ơn người lao động

Minh họa trực quan Bài 1

Cần ghi nhớ:

Hành vi cần thực hiện:

Cảm thông, giúp đỡ người gặp khó khăn

Minh họa trực quan Bài 2

Cần ghi nhớ:

Hành vi cần thực hiện:

Yêu lao động

Minh họa trực quan Bài 3

Cần ghi nhớ:

Hành vi cần thực hiện:

Tôn trọng tài sản của người khác

Minh họa trực quan Bài 4

Cần ghi nhớ:

Hành vi cần thực hiện:

Bảo vệ của công

Minh họa trực quan Bài 5

Cần ghi nhớ:

Hành vi cần thực hiện:

Thiết lập quan hệ bạn bè

Minh họa trực quan Bài 6

Cần ghi nhớ:

Hành vi cần thực hiện:

Duy trì quan hệ bạn bè

Minh họa trực quan Bài 7

Cần ghi nhớ:

Hành vi cần thực hiện:

Quý trọng đồng tiền

Minh họa trực quan Bài 8

Cần ghi nhớ:

Hành vi cần thực hiện:

Quyền và bổn phận của trẻ em

Minh họa trực quan Bài 9

Cần ghi nhớ:

Hành vi cần thực hiện:

III. Phân loại kiến thức theo mức độ đánh giá

IV. Chín nội dung quan trọng nhất cần ghi nhớ

Biết ơn người lao động

Cảm thông, giúp đỡ người khó khăn

Yêu lao động, tự giác làm việc

Tôn trọng tài sản người khác

Bảo vệ tài sản chung

Chủ động kết bạn

Giữ gìn tình bạn

Quý trọng và tiết kiệm tiền

Thực hiện quyền và bổn phận trẻ em

Hội Thi Trạng Nguyên Đạo Đức 4