Công Nghệ 4 (GDPT 2018)
Mục lục Công Nghệ 4
I. Tổng hợp nội dung cốt lõi II. Chi tiết 12 bài học SGK III. 14 Nhóm bắt buộc nhớ IV. Khung ngân hàng CodeHub
Phần I: CÔNG NGHỆ VÀ ĐỜI SỐNG
1 Lợi ích của hoa, cây cảnh đối với đời sống 2 Một số loại hoa, cây cảnh phổ biến 3 Vật liệu và dụng cụ trồng hoa, cây cảnh trong chậu 4 Gieo hạt hoa, cây cảnh trong chậu 5 Trồng hoa, cây cảnh trong chậu 6 Chăm sóc hoa, cây cảnh trong chậu
Phần II: THỦ CÔNG KĨ THUẬT
7 Giới thiệu bộ lắp ghép mô hình kĩ thuật 8 Lắp ghép mô hình bập bênh 9 Lắp ghép mô hình rô-bốt 10 Đồ chơi dân gian 11 Làm đèn lồng 12 Làm chuồn chuồn thăng bằng
CodeHub
Âm Nhạc 4 Tin Học 4 Đạo Đức 4 Thể Chất 4 Công Nghệ 4 HĐ Trải Nghiệm 4 Khoa Học 4 Sử Địa 4 Mĩ Thuật 4 Tiếng Anh 4 Tiếng Đức 4 Tiếng Hàn 4 Tiếng Nga 4 Tiếng Nhật 4 Tiếng Pháp 4 Tiếng Trung 4 Tiếng Việt 4 Toán 4
Chương trình Giáo dục Phổ thông 2018 - SGK Chuẩn Quốc Gia

Công Nghệ Lớp 4: Đời Sống & Thủ Công Kĩ Thuật

Toàn bộ 12 bài học SGK chia làm 2 phần lớn: Kĩ thuật trồng hoa, cây cảnh trong chậu (gieo hạt, bón phân, tưới nước) và Thủ công kĩ thuật (lắp ghép bập bênh, rô-bốt, đồ chơi dân gian, đèn lồng, chuồn chuồn thăng bằng).

Phần I: Trồng cây trong chậu Phần II: Thủ công kĩ thuật 35 Chi tiết lắp ghép Trạng Nguyên Công Nghệ 4
Khám phá 12 bài học
2 Phần lớn
Công nghệ đời sống & Thủ công kĩ thuật
12 Bài học
Bám sát trang SGK từ 6 đến 62
35 Chi tiết
Bộ mô hình kĩ thuật & dụng cụ cờ-lê
Khảo sát
Trạng Nguyên Công Nghệ 4 (60:00)
Phần I Tổng Quan SGK

Tổng Hợp Nội Dung Cốt Lõi (12 Bài Học)

Bảng phân phối 12 bài học chia làm 2 phần lớn theo Chương trình GDPT 2018.

Bài Tên bài học Trang SGK Trọng tâm kiến thức
PHẦN I – CÔNG NGHỆ VÀ ĐỜI SỐNG (Hoa & Cây Cảnh Trong Chậu)
1 Lợi ích của hoa, cây cảnh đối với đời sống Trang 6–10 Thẩm mĩ, Môi trường & Giá trị kinh tế
2 Một số loại hoa, cây cảnh phổ biến Trang 11–16 Hoa hồng, Đào, Mai, Sen & Cây phong thủy
3 Vật liệu và dụng cụ trồng hoa, cây cảnh trong chậu Trang 17–20 Chậu, 4 loại giá thể & Dụng cụ làm vườn
4 Gieo hạt hoa, cây cảnh trong chậu Trang 21–23 Quy trình 4 bước chuẩn khoa học
5 Trồng hoa, cây cảnh trong chậu Trang 24–26 Quy trình 5 bước trồng cây con
6 Chăm sóc hoa, cây cảnh trong chậu Trang 27–31 Ánh sáng, Tưới nước, Bón phân & Cắt tỉa
PHẦN II – THỦ CÔNG KĨ THUẬT (Lắp Ghép Mô Hình & Đồ Chơi Sáng Tạo)
7 Giới thiệu bộ lắp ghép mô hình kĩ thuật Trang 33–38 35 Chi tiết, 4 nhóm & 2 dụng cụ
8 Lắp ghép mô hình bập bênh Trang 39–41 Chân đế, Trục quay & Thanh đòn ghế
9 Lắp ghép mô hình rô-bốt Trang 42–46 Đầu, Thân, Chân chuyển động & Sáng tạo
10 Đồ chơi dân gian Trang 47–50 Tò he, Quả còn, Cù quay & Đèn ông sao
11 Làm đèn lồng Trang 51–56 Thủ công giấy & Kích thước chuẩn 22x15 cm
12 Làm chuồn chuồn thăng bằng Trang 57–62 Cánh, Thân, Trọng tâm & Đất nặn
Phần II Chi Tiết Từng Bài

Kiến Thức Cốt Lõi Chi Tiết (Bài 1 Đến Bài 12)

Tích hợp Tranh vẽ SVG & Giọng đọc SGK
PHẦN I Hoa & Cây Cảnh Trong Chậu

CÔNG NGHỆ VÀ ĐỜI SỐNG

Khám phá lợi ích môi trường và tinh thần của hoa, cây cảnh; nhận biết các loài hoa phổ biến; sử dụng vật liệu, giá thể trồng cây; thực hành quy trình gieo hạt, trồng cây và chăm sóc cây trong chậu đúng kĩ thuật.

Bài 1 / 12 Trang 6–10 SGK

Bài 1. Lợi ích của hoa, cây cảnh đối với đời sống

Thẩm mĩ, Môi trường & Giá trị kinh tế
Hình ảnh minh họa Bài 1: Trực quan SGK
LỢI ÍCH CỦA HOA VÀ CÂY CẢNH VỚI ĐỜI SỐNG LÀM SẠCH KHÔNG KHÍ & QUANG HỢP ☀️ Hấp thụ CO₂ Tạo khí O₂ Thanh lọc bụi bẩn & chất ô nhiễm TRANG TRÍ & QUÀ TẶNG Ý NGHĨA 🏡 Trang trí: Nhà ở, trường học, phố phường rực rỡ 🎁 Quà tặng: Tết, sinh nhật, ngày lễ tri ân 💊 Giá trị khác: Thực phẩm (trà), làm thuốc, kinh tế

Hình 1.1: Vai trò to lớn của cây xanh: quang hợp hấp thụ CO2 tạo Oxygen trong lành, trang trí không gian sống và làm quà tặng ý nghĩa.

Kiến thức cốt lõi SGK:
  • Hoa, cây cảnh được dùng để trang trí nhà ở, trường học, công viên, văn phòng và đường phố, làm cho cảnh quan thêm tươi đẹp, sinh động.
  • Nhiều loại hoa, cây cảnh có khả năng hấp thụ một số khí có mùi và chất ô nhiễm độc hại, góp phần thanh lọc và làm sạch bầu không khí.
  • Khi quang hợp dưới ánh sáng mặt trời, cây xanh hấp thụ khí carbon dioxide (CO₂) và giải phóng khí oxygen (O₂) cần thiết cho sự sống của con người và động vật.
  • Hoa tươi được sử dụng làm quà tặng ý nghĩa trong những dịp lễ, Tết, ngày sinh nhật, ngày kỉ niệm nhằm thể hiện tình cảm yêu thương, gắn kết.
  • Một số loại hoa, cây cảnh còn được sử dụng làm thực phẩm (trà hoa cúc, hoa atiso), làm dược liệu chữa bệnh hoặc mang lại nguồn thu nhập, giá trị kinh tế cao cho người trồng.
Ghi nhớ thực hành & An toàn: Liên hệ thực tế: Trong lớp học và ở góc bàn học gia đình, em hãy đặt một chậu cây nhỏ (cây sen đá hoặc trầu bà) để bàn học luôn trong lành và xanh mát.
Yêu cầu cần đạt: Nêu được các lợi ích chính của hoa, cây cảnh đối với đời sống con người và hình thành ý thức chăm sóc, bảo vệ cây xanh xung quanh em.
Quick Check: Câu hỏi trắc nghiệm Bài 1

Khi quang hợp dưới ánh sáng mặt trời, cây xanh hấp thụ khí nào và tạo ra khí nào cho con người thở?

Bài 2 / 12 Trang 11–16 SGK

Bài 2. Một số loại hoa, cây cảnh phổ biến

Hoa hồng, Đào, Mai, Sen & Cây phong thủy
Hình ảnh minh họa Bài 2: Trực quan SGK
NHẬN BIẾT 4 LOẠI HOA PHỔ BIẾN 🌹 Hoa Hồng • Thân có gai nhọn • Mép lá răng cưa Nhiều màu sắc đẹp 🌸 Hoa Đào • Màu đỏ/hồng nhạt • Nở dịp Tết Đặc trưng miền Bắc 🌼 Hoa Mai • Cánh màu vàng tươi • Biểu tượng đón xuân Đặc trưng miền Nam 🪷 Hoa Sen • Sống dưới nước • Lá to tròn nổi Hương thơm thanh tao

Hình 2.1: Đặc điểm nhận biết của 4 loài hoa phổ biến: Hoa hồng (thân gai), Hoa đào (Tết miền Bắc), Hoa mai (Tết miền Nam) và Hoa sen (sống dưới nước).

Kiến thức cốt lõi SGK:
  • Bốn loài hoa phổ biến:
  • • Hoa hồng: Thân có gai, lá màu xanh với mép lá hình răng cưa, hoa có nhiều màu sắc rực rỡ (đỏ, vàng, trắng, nhung) và hương thơm ngát.
  • • Hoa đào: Hoa thường có màu đỏ thắm, hồng nhạt hoặc trắng; nở rộ vào dịp Tết Nguyên đán và là loài hoa đặc trưng của miền Bắc.
  • • Hoa mai: Cánh hoa thường có màu vàng rực rỡ (hoặc trắng), nở đón xuân và là biểu tượng ngày Tết truyền thống của miền Nam.
  • • Hoa sen: Sinh trưởng dưới nước (đầm, hồ), lá to tròn nổi trên mặt nước, hoa thường có màu hồng tươi hoặc trắng, hương thơm thanh khiết.
  • Một số cây cảnh phổ biến trong đời sống: Cây thiết mộc lan (lá sọc xanh vàng), cây trạng nguyên (lá bắc màu đỏ rực), cây cọ cảnh (tán xòe tròn), cây sống đời (dễ sống, lá mọng nước), cây xương rồng (thân mọng nước, nhiều gai nhọn), cây sanh (thân gỗ dẻo, rễ phụ buông đẹp mắt).
Ghi nhớ thực hành & An toàn: Tập làm quan sát viên: Quan sát vườn trường hoặc góc ban công nhà em và nhận diện 2 loài hoa hoặc cây cảnh đang được trồng.
Yêu cầu cần đạt: Nhận biết và mô tả được đặc điểm hình thái cơ bản của một số loại hoa, cây cảnh phổ biến qua hình ảnh trực quan và mẫu vật thực tế.
Quick Check: Câu hỏi trắc nghiệm Bài 2

Loài hoa nào có đặc điểm lá mép hình răng cưa, thân có gai nhọn và hoa có nhiều màu sắc cùng hương thơm ngát?

Bài 3 / 12 Trang 17–20 SGK

Bài 3. Vật liệu và dụng cụ trồng hoa, cây cảnh trong chậu

Chậu, 4 loại giá thể & Dụng cụ làm vườn
Hình ảnh minh họa Bài 3: Trực quan SGK
VẬT LIỆU VÀ DỤNG CỤ TRỒNG CÂY TRONG CHẬU CHẬU & 4 LOẠI GIÁ THỂ TRỒNG CÂY Lỗ thoát nước 🥥 Xơ dừa: Giữ ẩm tốt 🌾 Trấu hun: Tơi xốp, khoáng 🪵 Mùn cưa: Thoát khí 🌱 Hỗn hợp: Đủ dinh dưỡng 3 DỤNG CỤ TRỒNG CÂY CƠ BẢN ⛏️ Xẻng nhỏ Xúc giá thể 🚿 Bình tưới Tưới nước 🧤 Găng tay Bảo vệ tay Dụng cụ vệ sinh sạch sẽ sau khi dùng

Hình 3.1: Vật liệu trồng cây (chậu có lỗ thoát nước, 4 loại giá thể tơi xốp) và 3 dụng cụ cơ bản (xẻng nhỏ, bình tưới cây, găng tay làm vườn).

Kiến thức cốt lõi SGK:
  • 1. Chậu trồng cây: Được làm từ nhiều chất liệu như nhựa, gốm, sứ, xi măng hoặc tận dụng vật liệu tái chế (chai nhựa, thùng xốp). Đáy chậu phải có lỗ thoát nước để tránh úng rễ. Cần chọn chậu có kích thước phù hợp với độ lớn của cây.
  • 2. Giá thể trồng cây: Là hỗn hợp vật liệu tơi xốp, giữ ẩm, thoát khí tốt mà cây trồng có thể sinh trưởng và phát triển rễ trên đó. Bốn loại giá thể SGK giới thiệu:
  • • Giá thể xơ dừa: Nhẹ, giữ ẩm tốt, độ thoáng xốp cao.
  • • Giá thể trấu hun: Tơi xốp, giàu chất khoáng, hạn chế nấm bệnh.
  • • Giá thể mùn cưa: Giữ ẩm tốt, thân thiện môi trường.
  • • Giá thể hỗn hợp: Phối trộn các thành phần theo tỉ lệ chuẩn để tối ưu dinh dưỡng.
  • 3. Dụng cụ trồng cây cơ bản:
  • • Xẻng nhỏ: Dùng để xúc đất, giá thể vào chậu.
  • • Bình tưới cây: Cung cấp nước cho cây dạng vòi sen nhẹ nhàng.
  • • Găng tay làm vườn: Bảo vệ bàn tay sạch sẽ, tránh trầy xước khi tiếp xúc với đất cát.
Ghi nhớ thực hành & An toàn: An toàn lao động: Khi làm vườn phải luôn đeo găng tay, sử dụng xẻng cẩn thận và rửa sạch tay bằng xà phòng sau khi thực hành.
Yêu cầu cần đạt: Lựa chọn được chậu, giá thể và các dụng cụ trồng hoa, cây cảnh phù hợp; biết sử dụng dụng cụ an toàn và đúng quy cách.
Quick Check: Câu hỏi trắc nghiệm Bài 3

Vì sao đáy chậu trồng hoa, cây cảnh bắt buộc phải có lỗ thoát nước?

Bài 4 / 12 Trang 21–23 SGK

Bài 4. Gieo hạt hoa, cây cảnh trong chậu

Quy trình 4 bước chuẩn khoa học
Hình ảnh minh họa Bài 4: Trực quan SGK
QUY TRÌNH 4 BƯỚC GIEO HẠT TRONG CHẬU 1 CHUẨN BỊ Chậu, giá thể, hạt giống, xẻng Ngâm ấm 2–5h 2 CHO GIÁ THỂ Xúc vào chậu San phẳng mặt Cách miệng 2–5cm 3 GIEO HẠT Rải đều hạt giống Lấp lớp giá thể Lớp mỏng vừa đủ 4 TƯỚI NƯỚC Dùng bình phun Tưới nhẹ làm ẩm Tránh xối mạnh hạt

Hình 4.1: Quy trình 4 bước gieo hạt hoa trong chậu: Chuẩn bị ➔ Cho giá thể cách miệng 2–5cm ➔ Gieo hạt & lấp lớp mỏng ➔ Tưới phun sương làm ẩm.

Kiến thức cốt lõi SGK:
  • Quy trình gieo hạt hoa, cây cảnh gồm 4 bước chuẩn xác:
  • • Bước 1. Chuẩn bị vật liệu, vật dụng và dụng cụ: Hạt giống khỏe mạnh, chậu trồng, giá thể, xẻng nhỏ, bình xịt phun sương.
  • • Bước 2. Cho giá thể vào chậu: Xúc giá thể vào chậu, san phẳng bề mặt và đảm bảo mặt giá thể cách miệng chậu từ 2–5 cm.
  • • Bước 3. Gieo hạt: Có thể xử lí hạt giống bằng cách ngâm trong nước ấm từ 2–5 giờ (theo hướng dẫn từng loại); rải đều hạt lên mặt giá thể rồi phủ một lớp giá thể mỏng lên trên.
  • • Bước 4. Tưới nước: Dùng bình tưới phun sương tưới nhẹ nhàng để làm ẩm giá thể, tránh tưới dòng nước mạnh làm xới tung hạt giống.
Ghi nhớ thực hành & An toàn: Kĩ thuật quan trọng: Giữ khoảng cách mặt giá thể cách miệng chậu 2–5 cm để khi tưới nước giá thể không bị tràn rơi vãi ra ngoài.
Yêu cầu cần đạt: Nêu đúng thứ tự các bước và thực hành gieo hạt hoa, cây cảnh vào chậu đúng kĩ thuật, an toàn và đảm bảo vệ sinh.
Quick Check: Câu hỏi trắc nghiệm Bài 4

Khi cho giá thể vào chậu để gieo hạt hoặc trồng cây, mặt giá thể nên cách miệng chậu khoảng bao nhiêu?

Bài 5 / 12 Trang 24–26 SGK

Bài 5. Trồng hoa, cây cảnh trong chậu

Quy trình 5 bước trồng cây con
Hình ảnh minh họa Bài 5: Trực quan SGK
QUY TRÌNH 5 BƯỚC TRỒNG CÂY CON TRONG CHẬU 1 CHUẨN BỊ Cây giống khỏe Chậu, giá thể Dụng cụ đầy đủ 2 ĐẬY LỖ ĐÁY Đặt mảnh sành hoặc lưới nhỏ Tránh lọt đất 3 CHO GIÁ THỂ Đổ 1/2 chậu San phẳng đều Tạo nền êm 4 TRỒNG CÂY Đặt giữa chậu Ấn nhẹ quanh gốc Cây đứng vững 5 TƯỚI NƯỚC Tưới ẩm quanh gốc Để nơi thoáng mát Hồi xanh nhanh

Hình 5.1: Quy trình 5 bước trồng cây con trong chậu: Chuẩn bị ➔ Đậy bớt lỗ đáy ➔ Cho giá thể ➔ Đặt cây & ấn nhẹ ➔ Tưới nước đẫm ẩm.

Kiến thức cốt lõi SGK:
  • Quy trình trồng cây gồm 5 bước tiêu chuẩn:
  • • Bước 1. Chuẩn bị vật liệu, vật dụng và dụng cụ: Cây giống khỏe mạnh, không sâu bệnh, chậu, giá thể, xẻng nhỏ, mảnh sành hoặc lưới đậy lỗ, bình tưới.
  • • Bước 2. Đậy bớt lỗ thoát nước ở đáy chậu bằng mảnh sành vỡ hoặc tấm lưới nhỏ để giá thể không bị lọt rơi ra ngoài nhưng nước vẫn thoát được.
  • • Bước 3. Cho giá thể vào chậu khoảng 1/2 đến 2/3 chậu.
  • • Bước 4. Trồng cây: Đặt cây thẳng đứng vào chính giữa chậu, giữ cây thăng bằng và xúc thêm giá thể lấp xung quanh bầu rễ; dùng tay ấn nhẹ để cây đứng vững (mặt giá thể cách miệng chậu 2–5 cm).
  • • Bước 5. Tưới nước đủ ẩm nhẹ nhàng quanh gốc cây ngay sau khi trồng.
Ghi nhớ thực hành & An toàn: Mẹo nhà nông: Trước khi đặt cây con vào chậu, nếu bầu cây bọc nilon thì cần dùng kéo bóc nhẹ bầu nilon ra để rễ cây dễ dàng đâm sâu vào giá thể mới.
Yêu cầu cần đạt: Thực hiện thành thạo quy trình 5 bước trồng hoa, cây cảnh trong chậu, đảm bảo cây đứng vững, sinh trưởng tốt và giữ vệ sinh khu vực thực hành.
Quick Check: Câu hỏi trắc nghiệm Bài 5

Thao tác nào là bước thứ 2 trong quy trình trồng cây cảnh vào chậu?

Bài 6 / 12 Trang 27–31 SGK

Bài 6. Chăm sóc hoa, cây cảnh trong chậu

Ánh sáng, Tưới nước, Bón phân & Cắt tỉa
Hình ảnh minh họa Bài 6: Trực quan SGK
4 CÔNG VIỆC CHĂM SÓC CÂY CẢNH TRONG CHẬU ☀️ 1. Ánh Sáng • Cung cấp đủ nắng • Cây quang hợp tốt Để nơi thoáng mát 🚿 2. Tưới Nước • Tưới đủ ẩm đất • Tránh úng thối rễ Bình xịt / nhỏ giọt 🧪 3. Bón Phân • Bón quanh gốc • Hòa nước tưới Phun bón qua lá ✂️ 4. Cắt Tỉa & Sâu • Cắt bỏ lá úa • Bắt sâu bọ hại Ngừa nấm bệnh

Hình 6.1: Bốn công việc chăm sóc hoa, cây cảnh: Đảm bảo ánh sáng quang hợp, tưới nước đủ ẩm, bón phân đúng cách và cắt tỉa lá vàng, bắt sâu bọ.

Kiến thức cốt lõi SGK:
  • Bốn công việc chăm sóc cây cảnh chính:
  • 1. Đảm bảo ánh sáng: Đặt chậu ở vị trí có ánh sáng mặt trời phù hợp để cây quang hợp (cây ưa sáng để ngoài ban công/sân vườn, cây ưa bóng râm để trong phòng).
  • 2. Tưới nước: Tưới lượng nước vừa đủ ẩm theo nhu cầu từng loại cây; thiếu nước cây héo rũ, thừa nước rễ bị ngập úng thối hỏng. Có thể tưới bằng bình xịt, bình vòi sen hoặc hệ thống tưới nhỏ giọt thông minh.
  • 3. Bón phân: Cung cấp chất dinh dưỡng định kì cho cây phát triển. Ba cách bón phân được giới thiệu: Bón vùi quanh gốc, hòa tan vào nước tưới vào gốc, hoặc phun dung dịch phân bón lên lá.
  • 4. Cắt tỉa, vệ sinh và bắt sâu: Thường xuyên ngắt bỏ lá vàng, cành khô mục, lau sạch bụi bẩn trên lá và bắt sâu bọ gây hại để phòng chống nấm bệnh.
Ghi nhớ thực hành & An toàn: Quy tắc bón phân an toàn: Tuyệt đối không bón phân sát gốc hoặc bón quá nhiều phân một lúc sẽ khiến cây bị 'xót rễ' và héo chết.
Yêu cầu cần đạt: Mô tả và thực hành thành thạo các công việc chăm sóc hoa, cây cảnh trong chậu theo định kì, giúp cây xanh tốt và nở hoa đẹp.
Quick Check: Câu hỏi trắc nghiệm Bài 6

Phương pháp nào dưới đây KHÔNG PHẢI là cách bón phân được giới thiệu trong SGK Công nghệ 4?

PHẦN II Lắp Ghép Mô Hình & Đồ Chơi Sáng Tạo

THỦ CÔNG KĨ THUẬT

Khám phá bộ lắp ghép 35 chi tiết; rèn luyện kĩ năng sử dụng cờ-lê và tua-vít lắp ghép mô hình bập bênh, mô hình rô-bốt; tìm hiểu nét đẹp đồ chơi dân gian và tự tay làm đèn lồng, chuồn chuồn thăng bằng.

Bài 7 / 12 Trang 33–38 SGK

Bài 7. Giới thiệu bộ lắp ghép mô hình kĩ thuật

35 Chi tiết, 4 nhóm & 2 dụng cụ
Hình ảnh minh họa Bài 7: Trực quan SGK
BỘ LẮP GHÉP MÔ HÌNH KĨ THUẬT (35 CHI TIẾT) 1. Chi tiết hình tấm Tấm lớn, nhỏ, tam giác 2. Chi tiết hình thanh Thanh thẳng, móc, chữ U 3. Chuyển động Bánh xe, bánh đai, đai 4. Chi tiết kết nối Trục, vít, đai ốc, vòng hãm 🔧 CỜ-LÊ: Giữ chặt đai ốc 🪛 TUA-VÍT: Vặn chặt ốc vít

Hình 7.1: Bốn nhóm chi tiết kĩ thuật (hình tấm, hình thanh, chuyển động, kết nối) và 2 dụng cụ chính cờ-lê & tua-vít.

Kiến thức cốt lõi SGK:
  • Bộ lắp ghép mô hình kĩ thuật gồm 35 chi tiết được phân vào 4 nhóm:
  • • Nhóm chi tiết hình tấm: Tấm lớn, tấm nhỏ, tấm tam giác, tấm chữ L, tấm ba lỗ...
  • • Nhóm chi tiết hình thanh: Thanh thẳng (11 lỗ, 9 lỗ, 7 lỗ, 5 lỗ), thanh móc, thanh chữ U, thanh chữ L...
  • • Nhóm chi tiết chuyển động: Bánh xe, bánh đai (ròng rọc), đai truyền, dây sợi...
  • • Nhóm chi tiết kết nối: Trục quay, vít, đai ốc (bu-lông), vòng hãm bằng cao su...
  • Hai dụng cụ thực hành chính: Cờ-lê (dùng để giữ đai ốc) và Tua-vít (dùng để vặn chặt ốc vít).
  • Quy trình 4 bước lắp ghép mô hình đơn giản: 1. Lựa chọn chi tiết và dụng cụ ➔ 2. Lắp ghép theo mẫu ➔ 3. Giới thiệu và nhận xét sản phẩm ➔ 4. Tháo dỡ và cất dọn đồ dùng ngăn nắp.
Ghi nhớ thực hành & An toàn: Nguyên tắc vặn ốc: Đặt vít xuyên qua lỗ, dùng cờ-lê giữ chặt đai ốc ở phía sau rồi dùng tua-vít xoay theo chiều kim đồng hồ để siết chặt mối ghép.
Yêu cầu cần đạt: Nhận biết chính xác 4 nhóm chi tiết trong bộ lắp ghép, sử dụng thành thạo cờ-lê và tua-vít để liên kết các chi tiết an toàn, chắc chắn.
Quick Check: Câu hỏi trắc nghiệm Bài 7

Dụng cụ nào trong bộ lắp ghép mô hình kĩ thuật được dùng để GIỮ ĐAI ỐC khi vặn vít?

Bài 8 / 12 Trang 39–41 SGK

Bài 8. Lắp ghép mô hình bập bênh

Chân đế, Trục quay & Thanh đòn ghế
Hình ảnh minh họa Bài 8: Trực quan SGK
MÔ HÌNH BẬP BÊNH VÀ 3 BƯỚC LẮP GHÉP CẤU TẠO MÔ HÌNH BẬP BÊNH Thanh đòn & ghế quay linh hoạt quanh trục QUY TRÌNH LẮP GHÉP Bước 1. Lắp chân đế Ghép tấm lớn & thanh L Bước 2. Lắp thanh đòn Gắn 2 ghế ngồi hai đầu Bước 3. Hoàn thiện Gắn trục quay & hãm Tiêu chí: Đúng vị trí • Mối ghép chắc chắn

Hình 8.1: Cấu tạo mô hình bập bênh (chân đế, trục quay, thanh đòn và ghế ngồi) và quy trình lắp ráp 3 bước chuẩn kĩ thuật.

Kiến thức cốt lõi SGK:
  • Các bộ phận chính của mô hình bập bênh: Chân đế vững chãi, Trục quay ở giữa, Thanh đòn bập bênh và hai Ghế ngồi hai đầu.
  • Quy trình lắp ghép 3 bước:
  • • Bước 1. Lắp chân đế: Sử dụng tấm lớn kết hợp các thanh thẳng, thanh chữ L cố định bằng vít và đai ốc tạo thành bệ đỡ vững vàng.
  • • Bước 2. Lắp thanh đòn và ghế ngồi: Ghép thanh thẳng dài với hai ghế ngồi ở hai đầu thanh đòn.
  • • Bước 3. Hoàn thiện mô hình: Luồn trục quay xuyên qua chân đế và tâm thanh đòn, lắp vòng hãm cố định trục.
  • Tiêu chí đánh giá sản phẩm: Đầy đủ các bộ phận; các mối ghép đúng vị trí và chắc chắn; thanh đòn bập bênh cùng ghế ngồi quay chuyển động nhịp nhàng quanh trục.
Ghi nhớ thực hành & An toàn: Kiểm tra cơ học: Sau khi lắp xong, dùng ngón tay ấn nhẹ một đầu bập bênh xem đầu kia có bập bùng nâng lên hạ xuống tự do quanh trục hay không.
Yêu cầu cần đạt: Lựa chọn đúng chi tiết, sử dụng cờ-lê và tua-vít lắp ghép được mô hình bập bênh hoàn chỉnh, hoạt động trơn tru.
Quick Check: Câu hỏi trắc nghiệm Bài 8

Tiêu chí quan trọng nhất để đánh giá mô hình bập bênh hoạt động thành công là gì?

Bài 9 / 12 Trang 42–46 SGK

Bài 9. Lắp ghép mô hình rô-bốt

Đầu, Thân, Chân chuyển động & Sáng tạo
Hình ảnh minh họa Bài 9: Trực quan SGK
MÔ HÌNH RÔ-BỐT KĨ THUẬT VÀ 4 BƯỚC LẮP GHÉP MÔ HÌNH RÔ-BỐT HOÀN THIỆN Đầu • Thân • Chân bánh xe QUY TRÌNH 4 BƯỚC LẮP RÔ-BỐT Bước 1: Lắp đầu rô-bốt (khối hộp & anten) Bước 2: Lắp thân rô-bốt (tấm lớn & thanh thẳng) Bước 3: Lắp chân rô-bốt (trục quay & bánh xe) Bước 4: Hoàn thiện mô hình & kiểm tra cử động

Hình 9.1: Cấu tạo mô hình rô-bốt kĩ thuật (đầu, thân, chân bánh xe) và quy trình 4 bước lắp ghép liên hoàn.

Kiến thức cốt lõi SGK:
  • Các bộ phận chính của rô-bốt: Đầu rô-bốt (mắt, anten), Thân rô-bốt (khung chữ nhật cứng cáp) và Chân rô-bốt (có trục bánh xe di chuyển).
  • Quy trình 4 bước lắp ghép mô hình rô-bốt:
  • • Bước 1. Lắp đầu rô-bốt: Dùng các tấm nhỏ, thanh chữ L và ốc vít tạo khối đầu hình hộp có anten ngộ nghĩnh.
  • • Bước 2. Lắp thân rô-bốt: Ghép các tấm lớn và thanh thẳng tạo thành khối thân vững chắc.
  • • Bước 3. Lắp chân rô-bốt: Ghép thanh thẳng với trục quay và các bánh xe để chân có thể di chuyển.
  • • Bước 4. Hoàn thiện mô hình: Liên kết đầu vào thân, thân vào chân bằng bu-lông và đai ốc; kiểm tra độ chắc chắn.
  • Khuyến khích sáng tạo: Học sinh có thể đề xuất ý tưởng lắp thêm cánh tay rô-bốt, đèn LED mô phỏng hoặc cải tiến hình dáng theo sở thích.
Ghi nhớ thực hành & An toàn: Kĩ năng tháo dỡ: Khi học xong, phải dùng cờ-lê và tua-vít tháo từng con ốc vít ra, xếp gọn gàng theo từng ngăn phân loại của hộp đựng.
Yêu cầu cần đạt: Lắp ghép được mô hình rô-bốt hoàn chỉnh theo bản vẽ hướng dẫn, biết kiểm tra điều chỉnh các khớp nối và rèn luyện tư duy kĩ thuật sáng tạo.
Quick Check: Câu hỏi trắc nghiệm Bài 9

Thứ tự đúng của quy trình lắp ghép mô hình rô-bốt trong SGK là gì?

Bài 10 / 12 Trang 47–50 SGK

Bài 10. Đồ chơi dân gian

Tò he, Quả còn, Cù quay & Đèn ông sao
Hình ảnh minh họa Bài 10: Trực quan SGK
ĐỒ CHƠI DÂN GIAN VIỆT NAM TRUYỀN THỐNG 🍡 Tò He Bột Màu • Nặn từ bột nếp • Hình con giáp, hoa Làng nghề Xuân La ⭐ Đèn Ông Sao • Khung tre bọc giấy • 5 cánh rực rỡ Rước hội Trung thu 🪵 Con Cù Quay • Đẽo từ gỗ tốt • Dùng dây quấn quay Rèn sự khéo tay 🎯 Quả Còn • Vải ngũ sắc may túi • Nhồi hạt bông/thóc Lễ hội vùng cao

Hình 10.1: Những món đồ chơi dân gian đậm đà bản sắc Việt: Tò he bột nếp, Đèn ông sao giấy bóng kính, Con cù quay gỗ và Quả còn tung hội xuân.

Kiến thức cốt lõi SGK:
  • Khái niệm & Ý nghĩa: Đồ chơi dân gian được làm thủ công từ các vật liệu tự nhiên có sẵn (bột gạo, tre, nứa, giấy bản, gỗ...) hoặc vật liệu đơn giản; thể hiện bàn tay khéo léo, trí tưởng tượng phong phú và bản sắc văn hóa truyền thống của người Việt.
  • Một số đồ chơi dân gian đặc sắc: Tò he nặn từ bột màu, Quả còn ngũ sắc trong lễ hội vùng cao, Cờ cá ngựa rèn tính kiên nhẫn, Con cù quay (con quay gỗ), Đèn ông sao 5 cánh rước trăng Rằm, Đầu sư tử trong múa lân...
  • Bốn nguyên tắc sử dụng đồ chơi dân gian:
  • 1. Chơi an toàn: Tránh các hành động gây nguy hiểm (ném con quay trúng bạn, va quẹt gãy tre nứa).
  • 2. Phù hợp lứa tuổi: Lựa chọn trò chơi phù hợp với thể lực và nhận thức.
  • 3. Ngăn nắp, gọn gàng: Sau khi chơi xong phải thu dọn cất vào hộp, không vứt bừa bãi.
  • 4. Giữ gìn và bảo quản: Tránh làm ẩm mốc, rơi vỡ để đồ chơi dùng được bền lâu.
Ghi nhớ thực hành & An toàn: Giữ gìn truyền thống: Tự tay làm một con tò he bột màu hình chú heo xinh xắn hoặc cùng gia đình dán chiếc đèn ông sao trong dịp Tết Trung thu.
Yêu cầu cần đạt: Kể tên và nhận biết được một số đồ chơi dân gian Việt Nam; hiểu ý nghĩa văn hóa và biết sử dụng, bảo quản đồ chơi an toàn, đúng cách.
Quick Check: Câu hỏi trắc nghiệm Bài 10

Đồ chơi dân gian Việt Nam thường được làm từ những loại vật liệu nào?

Bài 11 / 12 Trang 51–56 SGK

Bài 11. Làm đèn lồng

Thủ công giấy & Kích thước chuẩn 22x15 cm
Hình ảnh minh họa Bài 11: Trực quan SGK
QUY TRÌNH 3 BƯỚC LÀM ĐÈN LỒNG GIẤY KÍCH THƯỚC MẪU (22 x 15 CM) Các đường kẻ nan cách đều 1 cm Quai xách: Dài 16 cm • Rộng 2 cm ĐÈN LỒNG HOÀN THIỆN Tròn đều ✓ Cân đối ✓ Màu tươi sáng ✓ Quai chắc

Hình 11.1: Bản vẽ kích thước làm lồng đèn giấy (thân 22x15 cm, nan cắt 1 cm, quai 16x2 cm) và sản phẩm đèn lồng sau khi hoàn thiện.

Kiến thức cốt lõi SGK:
  • Vật liệu và dụng cụ: Giấy bìa màu, giấy thủ công, bút chì, thước kẻ, kéo thủ công, băng dính 2 mặt hoặc hồ dán.
  • Kích thước chuẩn trong SGK:
  • • Thân đèn lồng: Giấy bìa màu dài 22 cm, rộng 15 cm.
  • • Quai xách đèn: Dài 16 cm, rộng 2 cm.
  • • Các đường kẻ cắt nan đèn: Cách đều nhau 1 cm, chừa mép dán 2 cm.
  • Quy trình thực hiện 3 bước:
  • • Bước 1. Làm lồng đèn: Gấp đôi tờ giấy theo chiều dài, dùng thước và bút kẻ các đường song song cách nhau 1 cm; dùng kéo cắt theo đường kẻ; mở ra và cuộn tròn dán mép lại.
  • • Bước 2. Làm quai xách: Cắt dải giấy kích thước 16 x 2 cm, dán hai đầu vào miệng trên của lồng đèn.
  • • Bước 3. Hoàn thiện và trang trí: Dán thêm tua rua phía dưới hoặc vẽ hoa văn trang trí cho đèn thêm rực rỡ.
  • Tiêu chí đánh giá: Lồng đèn tròn đều, các nan cách đều cân đối; quai xách chắc chắn; màu sắc tươi sáng; dán không bị nhăn nhúm.
Ghi nhớ thực hành & An toàn: An toàn sử dụng kéo: Khi dùng kéo phải cắt cẩn thận từng nhát một, không đùa nghịch kéo và luôn thu dọn vụn giấy thừa vào sọt rác sau khi làm xong.
Yêu cầu cần đạt: Tự tay làm được một chiếc đèn lồng giấy đẹp mắt theo kích thước hướng dẫn, sử dụng kéo an toàn và tiết kiệm vật liệu.
Quick Check: Câu hỏi trắc nghiệm Bài 11

Theo kích thước chuẩn trong SGK, tờ giấy bìa dùng làm thân đèn lồng có kích thước dài và rộng bao nhiêu?

Bài 12 / 12 Trang 57–62 SGK

Bài 12. Làm chuồn chuồn thăng bằng

Cánh, Thân, Trọng tâm & Đất nặn
Hình ảnh minh họa Bài 12: Trực quan SGK
CHUỒN CHUỒN THĂNG BẰNG VÀ 4 BƯỚC THỰC HIỆN MÔ HÌNH ĐẬU TRÊN ĐẦU NGÓN TAY Đầu ngón tay Đất nặn tạo trọng tâm giữ thăng bằng QUY TRÌNH 4 BƯỚC THỰC HIỆN Bước 1: Làm cánh chuồn chuồn Bước 2: Làm thân chuồn chuồn Bước 3: Trang trí cánh & thân Bước 4: Gắn thân vào cánh & gắn đất nặn

Hình 12.1: Chú chuồn chuồn thăng bằng đậu vững trên đầu ngón tay nhờ sự trợ giúp của viên đất nặn điều chỉnh trọng tâm.

Kiến thức cốt lõi SGK:
  • Các bộ phận chính: Cánh chuồn chuồn (xòe rộng về phía trước) và Thân chuồn chuồn (thon dài, có đầu mỏ nhọn).
  • Vật liệu và dụng cụ: Giấy bìa cứng, đất nặn (hoặc kẹp giấy), kéo, thước kẻ, bút chì, com-pa, dập ghim hoặc hồ dán.
  • Quy trình thực hiện 4 bước:
  • • Bước 1. Làm cánh chuồn chuồn: Vẽ mẫu hai cánh đối xứng trên giấy bìa và dùng kéo cắt rời.
  • • Bước 2. Làm thân chuồn chuồn: Cắt phần thân thon nhọn ở phần mỏ theo mẫu hình.
  • • Bước 3. Trang trí sản phẩm: Vẽ mắt, vân cánh nhiều màu sắc sặc sỡ.
  • • Bước 4. Hoàn thiện sản phẩm: Gắn thân vào cánh bằng dập ghim hoặc dán keo; vo 2 viên đất nặn nhỏ gắn vào hai đầu mép cánh hoặc mỏ chuồn chuồn để điều chỉnh trọng tâm giúp chuồn chuồn giữ được thăng bằng trên đầu ngón tay.
  • Tiêu chí đánh giá: Đầy đủ các bộ phận gắn kết chắc chắn; trang trí đẹp mắt; chuồn chuồn tự giữ được thăng bằng vững vàng trên đầu ngón tay hoặc cành cây nhỏ.
Ghi nhớ thực hành & An toàn: Bí quyết thăng bằng: Nếu chuồn chuồn bị chúi đuôi ra sau, em chỉ cần vê thêm một chút đất nặn vào phần đầu mỏ để kéo trọng tâm về phía trước.
Yêu cầu cần đạt: Làm được mô hình chuồn chuồn thăng bằng theo đúng quy trình; hiểu nguyên lí hạ thấp trọng tâm và biết kiểm tra điều chỉnh sản phẩm.
Quick Check: Câu hỏi trắc nghiệm Bài 12

Để chuồn chuồn tự giữ được thăng bằng trên đầu ngón tay, em cần dùng vật liệu gì gắn thêm vào mô hình để điều chỉnh trọng tâm?

Phần III Khung Ôn Tập Cốt Lõi

Tổng Hợp Kiến Thức Bắt Buộc Ghi Nhớ

Bảng 14 nhóm kiến thức nền tảng bắt buộc học sinh phải nắm vững trong các kì kiểm tra định kì.

STT Nhóm kiến thức Nội dung trọng tâm Bài
1 Lợi ích cây cảnh Trang trí không gian sống, lọc sạch không khí, quang hợp tạo khí Oxygen (O₂), làm quà tặng ý nghĩa, làm thực phẩm và dược liệu. Bài 1
2 Nhận biết hoa Hoa hồng (thân gai, lá răng cưa), hoa đào (miền Bắc), hoa mai (miền Nam), hoa sen (sống dưới nước). Bài 2
3 Nhận biết cây cảnh Thiết mộc lan, trạng nguyên (lá đỏ), cọ cảnh, sống đời, xương rồng (thân mọng gai), sanh (dáng bonsai). Bài 2
4 Vật liệu trồng cây Chậu có lỗ thoát nước, 4 loại giá thể: xơ dừa, trấu hun, mùn cưa, hỗn hợp; cây giống và hạt giống khỏe mạnh. Bài 3
5 Dụng cụ trồng cây Xẻng nhỏ (xúc giá thể), bình tưới cây (vòi sen phun nhẹ), găng tay làm vườn (bảo vệ tay). Bài 3
6 Gieo hạt (4 bước) 1. Chuẩn bị ➔ 2. Cho giá thể cách miệng chậu 2–5cm ➔ 3. Gieo hạt và lấp lớp mỏng ➔ 4. Tưới nước phun sương nhẹ. Bài 4
7 Trồng cây (5 bước) 1. Chuẩn bị ➔ 2. Đậy bớt lỗ thoát nước đáy chậu ➔ 3. Cho giá thể ➔ 4. Đặt cây giữa chậu và ấn nhẹ ➔ 5. Tưới nước đủ ẩm. Bài 5
8 Chăm sóc cây Đảm bảo đủ ánh sáng quang hợp, tưới nước đủ ẩm (tránh úng ngập), bón phân hợp lí và thường xuyên cắt tỉa lá vàng, bắt sâu bọ. Bài 6
9 Bộ lắp ghép (35 chi tiết) Gồm 4 nhóm: Chi tiết hình tấm, hình thanh, chuyển động, kết nối; 2 dụng cụ chính: Cờ-lê (giữ đai ốc) và Tua-vít (vặn vít). Bài 7
10 Mô hình bập bênh (3 bước) 1. Lắp chân đế ➔ 2. Lắp thanh đòn và ghế ngồi ➔ 3. Hoàn thiện mô hình (thanh đòn quay được quanh trục). Bài 8
11 Mô hình rô-bốt (4 bước) 1. Lắp đầu rô-bốt ➔ 2. Lắp thân rô-bốt ➔ 3. Lắp chân rô-bốt (có bánh xe) ➔ 4. Hoàn thiện và kiểm tra cử động. Bài 9
12 Đồ chơi dân gian Tò he, quả còn, con cù quay, đèn ông sao; làm thủ công từ vật liệu tự nhiên, mang bản sắc văn hóa; 4 nguyên tắc: An toàn, phù hợp, ngăn nắp, giữ gìn. Bài 10
13 Đèn lồng (3 bước) 1. Làm lồng đèn (bản vẽ 22x15 cm, nan cắt 1 cm) ➔ 2. Làm quai xách (16x2 cm) ➔ 3. Hoàn thiện trang trí tròn đều. Bài 11
14 Chuồn chuồn thăng bằng (4 bước) 1. Làm cánh ➔ 2. Làm thân ➔ 3. Trang trí ➔ 4. Hoàn thiện gắn thân vào cánh và dùng đất nặn giữ thăng bằng trên đầu ngón tay. Bài 12
Phần IV Khung Đánh Giá

Phân Loại Kiến Thức Xây Dựng Ngân Hàng Câu Hỏi

Tiêu chuẩn phân loại 3 mức độ và định hướng đánh giá kết hợp thực hành cho môn Công nghệ 4.

Mức độ Nội dung đánh giá Ví dụ minh họa
Nhận biết Tên cây, loài hoa, dụng cụ, vật liệu trồng cây, 4 nhóm chi tiết trong bộ lắp ghép, tên các đồ chơi dân gian. "Kể tên hai dụng cụ cơ bản khi trồng hoa trong chậu (xẻng nhỏ, bình tưới)."
Thông hiểu Hiểu công dụng lỗ thoát nước, đặc điểm giá thể, thứ tự quy trình gieo hạt (4 bước), trồng cây (5 bước), nguyên lí lắp ghép bập bênh, vai trò của đất nặn. "Vì sao phải đậy bớt lỗ thoát nước ở đáy chậu trước khi cho giá thể vào?"
Vận dụng Lựa chọn vật liệu phù hợp, xử lí tình huống cây héo do thiếu nước, thực hành tự tay lắp ghép mô hình bập bênh, rô-bốt, cắt dán đèn lồng và làm chuồn chuồn thăng bằng. "Em làm gì khi thấy đất trong chậu cây cảnh bị khô nứt nẻ và lá cây bị héo rũ?"
Định hướng đánh giá giáo dục: Với Công nghệ 4, nên kết hợp câu hỏi trắc nghiệm, câu hỏi tình huống và đánh giá sản phẩm thực hành. Các bài 4, 5, 8, 9, 11, 12 đặc biệt phù hợp để đánh giá kĩ năng thực hành theo quy trình và rèn luyện tính kiên nhẫn, khéo léo của học sinh.
codehub-congnghe4-schema.json Format Chuẩn CodeHub 
{
  "mon_hoc": "Công Nghệ 4",
  "phan": "Phần I – Công nghệ và đời sống",
  "bai_hoc": "Bài 4. Gieo hạt hoa, cây cảnh trong chậu",
  "muc_do": "Thông hiểu",
  "cau_hoi": {
    "noi_dung": "Khi cho giá thể vào chậu để gieo hạt, mặt giá thể nên cách miệng chậu bao nhiêu cm?",
    "lua_chon": ["0 cm (đầy bằng miệng)", "Từ 2–5 cm", "Từ 10–15 cm", "Từ 20–25 cm"],
    "dap_an_dung": 1,
    "giai_thich": "Mặt giá thể cách miệng chậu từ 2–5 cm để khi tưới nước giá thể không bị trào rơi vãi ra ngoài."
  }
}